Back

ⓘ Manyas Kusgölü, tamamı idari olarak Balıkesir ilinin Bandırma ilçesi sınırlarında yer alan tektonik göl. Göl, Marmara Denizinin güneyinde, Uludağ ile Biga Yarım ..




Manyas Kusgölü
                                     

ⓘ Manyas Kusgölü

Manyas Kusgölü, tamamı idari olarak Balıkesir ilinin Bandırma ilçesi sınırlarında yer alan tektonik göl. Göl, Marmara Denizinin güneyinde, Uludağ ile Biga Yarımadası arasında uzanan bir çöküntü alanında yer almaktadır. Bu çöküntünün tabanını Kus ve Uluabat Gölleri ve bu göllerin çevresinde yer alan genis ovalar, kenarlarını ise yüksek dağ ve yaylalar olusturmaktadır. Doğu batı doğrultusunda uzanan gölün uzunluğu 20 km, genisliği ise 14 kmdir.

                                     

1. Olusumu

Neojen ve kuvanternerde olusan hareketliliğin sonucu Manyas Kus gölü olusmustur.

Manyas kus gölü çöküntü hareketleri ile meydana gelmistir.

Akarsuların tasımıs olduğu sular bu çöküntülere dökülmüstür. Bunun sonucunda ise Manyas gölü olusmustur.

Gölün olusumu hakkında değisik yorumlar yapılmıstır. A.PHILIPPSON ve E.LAHN Neojende Bursa Gönen depresyonu çöküntü alanında büyük bir tatlı su gölünün, Neojen sonu veya Kuvanternerde meydana gelen hareketler sonucunda ise, bu göl alanında 4 adet küçük küvetin olustuğunu, diğer iki küvetin Bursa ve Gönen alüvyonlarla dolduğunu ve geriye Uluabat ve Kus Göllerinin kaldığını bildirmektedirler. Emre Kazancı ve arkadasları ise Pliyosende tektonizmaya bağlı olarak meydana gelen Bursa Gönen Çöküntü alanının baslangıçtan Kuvaternerin sonlarına kadar karasal halde iken, daha sonra yöredeki menderesli akarsularının tasıdıkları alüvyonlarla yataklarını tıkamaları sonucunda Uluabat ve Kus Göllerinin olustuğunu; her iki gölün de tipik birer alüvyon set gölü olduklarını öne sürmektedirler.

                                     

2. Fiziksel özellikler

Kus gölü, ekolojik yönden eutrophic bol gıdalı, limnolojik bakımdan ise Argilotrophic killi bir sulak alandır. Kolloidal kil ihtiva ettiği için suyu devamlı bulanıktır.

Uzunluğu

Manyas gölü 20 kilometre uzunluğunda ve 14 kilometre genisliğinde olan bir göldür. Yüzölçümü ise yaklasık olarak 166 kilometredir.

                                     

2.1. Fiziksel özellikler Derinliği

Suları tatlı olan gölün en derin yeri 4 metre civarında olup, ortalama derinliği 1-2 metredir. Göl su seviyesi mevsimlere göre değismektedir. Ilkbahar da göl suları yükselerek kıyıları kaplamakta, yaz aylarında ise geri çekilmektedir. Bu ritmik olay her yıl düzenli olarak tekrarlanmaktadır. Gölün normal su seviyesindeki alanı 16.800 hektar civarın dadır.

                                     

2.2. Fiziksel özellikler Gölü besleyen akarsular

Göl, güneyden gelen Kocaçay ve kuzeyden gelen Sığırcı Dereleri, göl drenaj alanın yüzeysel akısı ve göl alanına düsen yağıslarla beslenmektedir. Kocaçaydan göle ortalama 19.5 m³/sn su ulasır. Göl yağıs alanı 2.308 km²dir. Bosalımı ise buharlasma, sulama amacıyla çekilen sular ve güneydoğudan çıkan Karadere yoluyla göl ayağından Susurluk Çayına tasınan sularla gerçeklesmektedir.

Göl kıyıları yer sazlık kamıslık, yer çayırlıktır. Kocaçay ve Sığırcı Derelerinin göle karıstığı yerlerde söğüt toplulukları ile sazlıklar bulunmaktadır.

Yaz aylarında suların çekildiği yerlerin bir kısmında sebze tarımı yapılmakta, bir kısmı ise çok çesitli ve gür bitki örtüsü ile kaplanmaktadır.

                                     

2.3. Fiziksel özellikler Bitki örtüsü

Gölün bitki örtüsü ve hayvan varlığı yönünden en zengin olduğu yer Sığırcı Deresinin olusturduğu deltadır. Deltada birlerce kusun gübresiyle zenginlesen topraklar, yazın suların çekilmesiyle gür ve yüksek otlarla kaplanarak sayısız küçük canlının üreyip gelismesine olanak sağlamakta, ilkbaharda göl sularının tekrar yükselmesiyle birlikte bu canlılar göl suyuna karısmaktadır. Bu nedenle Kus Cenneti kuslar için olduğu kadar, balıkların beslenmeleri ve üremeleri için de ideal bir ortam olusturmaktadır.

                                     

3.1. Doğal yasam Fauna

Manyas kus gölünde yaygın olarak bilinen ismiyle Manyas Kus Cenneti Türkiye’nin en önemli su kusu üreme ve konaklama alanlarından biri olduğu görülmektedir. 2013 te gölün Flora ve Faunası hakkında arastırma yapan belgesel yönetmeni Tekin Gün göl ve çevresindeki doğal yasamın yıl içinde yer değistirdiğini,alanda önemli sayıda küçük karabatak, tepeli pelikan, gece balıkçılı, alaca balıkçıl ve kasıkçı üremektedir. Yıl boyunca çok sayıda karabatak bulunurken, tepeli pelikan ve dikkuyruk kanatlıları kısın düzenli olarak görülmektedir. Göç sırasında geçen ak pelikanlar genellikle gölde konaklamaktadır. Milli Park’ta koloniler halinde üreyen türler arasında karabatak, küçük ak balıkçıl, gri balıkçıl ve çeltikçi sayılabilir. Gölün diğer bölümlerinde üreyen kuslar arasında sumru dikkat çeken kanatlılar arasındadır.Manyas kus cenneti ekolojik dengeyi sağlayan tek hücreli canlılar ve böcek familyası bakımından zengin göl olarak da bilinmektedir.

1960’ların sonunda yapılan kıs sayımlarında 60.000’e yakın su kusu belirlenmis olmasına karsın, güncel sayımlarda az sayıda su kusu görülmüstür.



                                     

3.2. Doğal yasam Flora

Manyas kus gölü’nün kıyı kesimleri genellikle sazlıktır.

Gölün tümü biyolojik çesitlilik açısından önemli olmasına karsın, Sığırcı, Kocasu ve Mürvetler sularının göle karıstığı noktalarda olusan deltalar su kusları habitatı olarak ayrı bir öneme sahiptir. Bu deltalardan Sığırcı Deltası, su basar söğütlük yapısı ve sahip olduğu ornitolojik önem nedeniyle 1959 yılında Kus Cenneti Milli Parkı olarak ilan edilmistir.

Geçmiste insani sebeplerle ve hidrolojik nedenlerle meydana gelen habitat tahribatının olumsuz etkilerinin giderilmesi amacıyla etkili bir ağaçlandırma çalısması yapılmıs, elden çıkmıs olan su basar söğütlük arazilerin yerine aynı karakterde yeni alanlar yaklasık 120 km2 olusturulmustur. Bu çalısma büyük oranda basarılı olmustur. Bunun yanı sıra yapay platformlar yoluyla pelikanlara yeni yuvalar yapılmıstır. Kuslar, bu alanlarda bulunan ağaçlara uyum sağlamıs, yuva olarak kullanmaya baslamıslardır.

                                     

4. Etkinlikler

Kusgölü ve Kuscenneti Millî Parkının önemini duyurmak, çevre kirliliğine dikkati çekmek amacıyla her yıl Uluslararası Bandırma Kuscenneti Kültür ve Turizm Festivali düzenlenmektedir.

Gölün tarihi ve çevresi ile ilgili olarak Bandırma Belediyesi tarafından 2016da Göçlerin Gölü adlı bir belgesel yaptırılmıstır.