Back

ⓘ Cilo Dağı Türkiye’nin 2. en yüksek dağıdır. Zirvesi dört mevsim boyunca erimeyen kar ve buz örtüsü ile kaplı tektonik bir dağ olan Cilo Dağı Güneydoğu Toroslar’ ..




Cilo Dağı
                                     

ⓘ Cilo Dağı

Cilo Dağı Türkiye’nin 2. en yüksek dağıdır. Zirvesi dört mevsim boyunca erimeyen kar ve buz örtüsü ile kaplı tektonik bir dağ olan Cilo Dağı Güneydoğu Toroslar’ın en doğu uzantısını olusturur. Türkiye’nin güneydoğu ucunda, Hakkâri ilinin sınırları içerisinde yer almaktadır.

Cilo Dağı 4135 metrelik rakımıyla Türkiye’nin ikinci yüksek doruğudur. Cilo Dağı’nın önemli yüksek zirveleri arasında Uludoruk Resko-4135m, Suppa Durek Erinç-4060m, Kösedireği Dağı 3700m, Kisara Dağı 3500m, Maunseli Sivrisi 3850m, Gelyona tepesi 3650m yer alır.

                                     

1. Buzullar

Güneydoğu Toroslar üzerindeki buzulları üç buzul bölgesinde toplamak mümkündür. Bunlar, Cilo Buzul Dağları, Sat Ikikaya Dağları ve Kavussahap Dağları üzerindeki buzullardır. Cilo Buzul Dağları üzerindeki buzullar kabaca kuzeybatı-güneydoğu doğrultusunda sıralanmıs olan bes ayrı buzuldan olusur. Bunlar, Erinç Suppa Durek Buzulu, Mia Hvara Buzulları ve Izbırak Uludoruk-Gelyasın Buzullarıdır.

Suppa Durek Erinç Buzulu’nun 1930’lu yılların sonlarında 2600 metrelere kadar alçaldığı belirtilmesine karsın geçen süre içinde buzulda meydana gelen kütle kaybı nedeni ile buzulun alt sınırının 3400 metrelere çekilerek gerilediği ölçülmüstür.

Suppa Durek Buzulu’nun hemen doğusunda, bir hat olusturacak sekilde bulunan Mia Hvara Cennet-Cehemmen Vadisi buzullarındaki gelisme de Erinç Buzulundaki gelismeye benzerlik göstermektedir. 1930’lu yılların sonlarında Mia Hvara buzulunun alt sınırının 2550 metrelerde olduğu ifade edilmektedir.

                                     

2. Yer sekilleri

3500 metreden geçen daimi kar sınırı üstündeki kısmı, genis alanda siddetli bir buzullasmaya sahne olmustur. Bu buzullasmanın etkisiyle 10 km uzunlukta tekne vadiler, buzulların indiği 2000 metre civarlarında moren setleri, tekne vadilerin tabanlarında çizik hörgüç kayalar, vadilerin yukarı kısmında buz yataklarına rastlanmaktadır. Buzulların terk ettiği sirk tabanları simdi göllerle kaplıdır.

                                     

3. Dağcılık tarihi

Uludoruk zirvesinde ilk tırmanıs, 1931 senesinde "Ludwig Sperlich" ve arkadası "Ludwig Krenek" tarafından gerçeklestirilmistir. Bundan sonra düzenlenen ikinci etkinlik ise, 1937 yılında 8 Eylül - 8 Ekim tarihleri arasında Berlin Üniversitesi doçentlerinden Hans Bobek baskanlığında, 5 kisilik Alman dağcı ekip tarafından gerçeklestirilmistir.

                                     

4. Kaynakça

Özel Genel
  • Smith Karl - çeviren Tunç Fındık ve Zeynep Melikoğlu-Türkiye’nin Dağları- 1. Basım 2001 baskı Yapım Ofset Türkçe. 9758293087
  • Güngördü Ersin - Türkiye’nin Coğrafyası – 1. Baskı Eylül 2003 asil yayın dağıtım ltd. sti. 9789944135320
  • Turoğlu H. 2011 Buzullar ve Buzul Jeomorfolojisi Çantay Yayınevi Istanbul.
                                     
  • milli park, Yüksekova ilçesine 50 kilometre mesafede yer alan Cilo Dağı ve Sat Dağları nı kapsayacak sekilde 2873 sayılı Milli Parklar Kanunu nun 3. maddesi
  • Buzulu Cilo Dağı Mia Hvara Buzulu Cilo Dağı Erinç Buzulu Suppa Durek Buzulu Cilo Dağı Geverok Buzulu Sat Dağı Kavussahap Dağları ndaki buzul Orta
  • gereklidir. Büyük Ağrı 5137 m ve Cilo Dağından Uludoruk - 4135m sonra Türkiye nin üçüncü en yüksek dağı olan Süphan dağı Van gölünün kuzeyinde Malazgirt
  • Karadağ, Sat Dağı Buzul Cilo Dağları Karadağ Hakkâri kuzeyinde Sümbül Dağı Samur Dağı Altın Dağı Serdolusu Dağı Tanintanin Dağları Bu dağlar
  • etrafının tamamen 3000 m üzerinde rakımlara sahip olan Cilo Buzul Dağları Ikiyaka Dağları ve Oremar Dağı ile çevrili olması nedeni ile verilmistir. Hakkâri
  • Nepal, alpin ve tek basına 2000 Annapurna denemesi 2002 Resko Dağı kuzey yüzü, Cilo Dağı Türkiye Uğur u da dağlar aldı Kırgızistan da son zirveyi yaptı30
  • önce Güneydoğu Toroslar da, Cilo Dağı nda da gözlenen buzulların erime eğilimini kesin olarak kanıtlamaktadır. Kaçkar Dağı nda çok daha küçük boyutlu üç
  • il: Hakkâri Bulunduğu Dağ Grubu: Cilo Dağı Erinç Buzulu, Türkiye nin Ağrı Dağı ndan sonraki en büyük buzulur. Cilo Dağları nda bulunur. Tamamının dağlık bir
  • tortul kökenli kıvrım dağı olan Buzul Dağları üzerindeki Uludoruk Tepesi nde 4.136 m dir. Diğer yüksek dağlar sunlardır: Cilo - Sat Dağları 4.136 m, Aladağlar