Back

ⓘ Marmara Gölü, Manisanın ilçesi Gölmarmaranın güneyindeki bir alüvyal set gölüdür. Ege Bölgesinde yer alır. Gölün bulunduğu saha çukur olup batı ve kuzeyi tepele ..




Marmara Gölü
                                     

ⓘ Marmara Gölü

Marmara Gölü, Manisanın ilçesi Gölmarmaranın güneyindeki bir alüvyal set gölüdür. Ege Bölgesinde yer alır. Gölün bulunduğu saha çukur olup batı ve kuzeyi tepelerle çevrilidir. Doğu kısmı Gediz Ovasına, kuzeybatı kısmı Akhisar Ovasına açık olup buralardan alüvyon setleriyle ayrılır. Bu durum, Marmara Gölüne set gölü karakterini verir. Gediz çöküntü havzası içinde bulunan gölün seviyesi, Gediz Ovasının seviyesinden daha alçaktır. Derinliği az olan gölün yüzölçümü 44.5 km²dir. Gediz Nehri ile Demrek Deresinden ve kuzeydeki Kum Çayından göle kanallar açılmıstır. Bu kanallar bilhassa ilkbahar sonlarında kabarık olan akarsuların sularını göle tasırlar. Göl kapalı bir çukurda olup suları tuzludur. 12 Haziran 2017de "Ulusal Öneme Haiz Sulak Alan" ilan edildi.

Göl 1940larda rezervuara dönüstürülmeden önce kapalı havza konumundaydı, dısa akısı yoktu. Çünkü göl alanı çevresinden, özellikle Gediz Nehrinden daha alçaktadır. Göl, yağıs suları, Akpınar kaynakları, Seyh Abbas Deresi ile beslenmekteydi.

                                     

1. Rezervuara dönüstürülmesi

Marmara Gölü, mevcut tabii bir depresyonun 1938-1945 yılları arasında doğu ve güneydoğusunun 5750 m uzunluğunda ve 5.54 m yüksekliğindeki yapı ile seddelenmesi suretiyle Gediz Havzası Sulamaları’na su vermek için rezervuar haline getirilmistir.

Marmara Gölü Rezervuarı’nda su biriktirmek amacıyla;

  • c)Ahmetli Regülatörü menbaındaki Ahmetli Pompa Istasyonu ile Marmara Gölü Rezervuarı arasında Ahmetli Pompa Istasyonu’ndan basılan suyu Marmara Gölü Rezervuarı’na ve Karayahsi Sulamasına iletmek amacıyla 15520 m uzunluğunda ve 15 m³/sn kanal kapasiteli Marmara Gölü Besleme kanalı insa edilmistir.
  • b)Yapımı 1944-1952 yılları arasında gerçeklesen Kumçayı üzerindeki Çömlekçi Regülatörü ile Kumçayı’ndan Gördes Çayı Marmara Gölü Rezervuarı’na su aktarmak amacıyla 12000 m uzunluğunda 800 m³/sn yatak kapasiteli Kumçayı Derivasyonu Kanalı,
  • a)Yapımı 1939-1945 yılları arasında gerçeklesen ve Demirköprü Barajı’nın mansabında yer alan Adala Regülatörü ile Gediz Nehri’nden alınan suyu Marmara Gölü rezervuarı’na aktarmak amacıyla yapımı 1948-1964 yılları arasında gerçeklesen 20.245 m uzunluğunda maksimum debisi 30 m³/sn kapasiteli Adala Besleme Kanalı,

Bununla birlikte rezervuara aktarılarak biriktirilmis olan suların kontrolü ve kullanımı amacıyla;

  • a)Marmara Gölü Rezervuarı’nın güneydoğu ucunda göl seddesine bitisik olarak, rezervuarda depolanan suların Gediz Nehrine verilmesi ve gölden suyun kontrolü biçimde alınması için Marmara Regülatörü,
  • c)Marmara Regülatörü ile Gediz Nehri arasında Marmara Regülatörü veya Marmara Gölü Rezervuarı Dolusavağı ile gölden bosaltılan suların Gediz nehrine iletimini sağlamak amacıyla 9000 m uzunluğunda 65 m³/sn kapasiteli Marmara Gölü Bosaltım Kanalı insa edilmistir.
  • b)Marmara Gölü Rezervuarı’nın güneydoğu ucunda Marmara Regülatörü’ne bitisik olarak, gölden suyun kontrolsüz bosalarak seddenin üzerinden tasmasını önlemek amacıyla 200 m³/sn kapasiteli Marmara Rezervuarı Dolusavağı,

Görüldüğü üzere Marmara Gölü, üç derivasyon yapısı ile beslenen, gövde insası ve su alma yapısı ile sulamada kullanılan suyu depolayan, göl yüzey alanı doğal durumuna göre yaklasık iki kat büyüklüğe eriserek 71 km² ye, maksimum derinliği 7.20 m’ye ve hacmi 320 hm³ kapasiteye ulasmıs olan, hacmi itibarıyla aynı bölgedeki Seferhisar Barajı 29.1 hm³, Avsar Barajı 69.0 hm³, Sevisler barajı 127.0 hm³,Güzelhisar Barajı 158.0 hm³vs. Barajlardan daha büyük olma özelliği tasıyan ve Gediz sulamalarının ana su kaynağı olarak teknik ve idari bakımdan bir rezervuar gölet olarak kabul edilmektedir.

                                     

2. Canlı türleri

Gölde Gediz ve Batı Anadoluya ait endemik türler; Capoeta bergamae, Chondrostoma holmwoodii, Cobitis fahirae, Knipowitschia mermere, göle ait endemik tür Ladigesocypris mermere yasamaktadır. Göl 1992 yılında kuruyarak balık popülasyunu kaybetmistir.

Göl barındırdığı 144 tür su kusu ile uluslararası önemli su alanı listesinde yer alır. Küçük karabatak, tepeli pelikan, küçük balaban, angıt, büyük akbalıkçıl, fiyu, pasbas pakta, elmabas pakta, bıyıklı sumru ve mahmuzlu kızkusu alanda üreyen önemli türlerdir. Özellikle; kılıçgaga, dikkuyruk küçük karabatak, tepeli pelikan, angıt, fiyu, büyük akbalıkçıl, pasbas pakta, elmabas pakta kıs mevsimini gölde geçirir. Bahri, küçük ak balıkçıl, gri balıkçıl, kara boyunlu batağan, gece balıkçılı, kasıkçı, erguvani balıkçıl, boz kaz, kuğu, yesilbas, boz ördek, elmabas patka, çıkrıkçın, uzunbacak ve sakarmeke yörede üreyen diğer türlerdir.

                                     
  • Türkiye nin gölleri listesi 1.Tektonik göller: Tuz Gölü Iznik Gölü Burdur Gölü Manyas Gölü Acıgöl, Uluabat Gölü Eber Gölü Hazar Gölü Sapanca Gölü Seyfe
  • gelir. Marmara Denizi de yaklasık 11.000 km² lik yüzölçümüyle bu bölgenin bir iç denizi durumunda olup bölgenin tam ortasını kaplar. Marmara Bölgesi nin
  • bin yıl öncesinde deniz seviyesinin - 85 m olduğu ve Marmara nın bir göl olduğu anlasılır. Marmaranın son kez denize dönüstüğü dönem 6500 - 7000 yıl öncesine
  • set gölleri alüvyonlarla akarsuyun önünün kapanması sonucu olusan göller Bafa Gölü Köyceğiz Gölü Mogan Gölü Eymir Gölü Marmara Gölü Uluabat Gölü Akgöl
  • Marmara asağıdaki anlamlara gelebilir: Marmara Adası, Balıkesir e bağlı ada Marmara Bölgesi, Türkiye nin yedi coğrafi bölgesinden biri Marmara Gölü Manisa
  • Uluabat Gölü eski ismi Apolyont Gölü Bursa ilinde büyük bir tatlı su gölüdür Gerek plankton ve dip canlıları, gerekse sucul bitkileri, balık ve kus
  • alüvyonlar yaygındır. Marmara Gölü doğal bir set gölü olmasına rağmen, yapay kanalları vasıtasıyla baraj gölü fonksiyonu kazanmıs bir göldür Göle bağlanan kanallar
  • Büyükçekmece Gölü Marmara Bölgesi nde, Çatalca yöresinin güney kesiminde deniz kulağı gölü Göl Istanbul un içme suyu kaynağı olarak kullanılmaktadır. Göl Devlet
  • Küçükçekmece Gölü Marmara Bölgesi nde, Istanbul da Küçükçekmece, Avcılar, Bakırköy ve Basaksehir ilçeleri arasında yer alan göl Istanbul un 15 km batısında
  • Iznik Gölü Marmara Bölgesinin en büyük, Türkiye nin ise besinci büyük doğal gölü olan Iznik Gölü tektonik bir tatlı su gölüdür En büyükleri kuzeydoğudaki
  • Dalyan Gölü Kocaçay Delta sında bulunan göllerden birisidir. Kocaçay ın Marmara Denizi ne döküldüğü alanın batısında yer alır. Dalyan gölü denizden bir
  • Bolluk Gölü Bulak Gölü Konya ilinde Tuz gölünün batısında yer alan tektonik olusumlu göldür Alanı 11.50 km2, denizden yüksekliği 950 m dir. Suyunda