Back

ⓘ Erçek Gölü, Türkiyenin Doğu Anadolu Bölgesinde, Van Gölünün doğusunda lavların yığılmasıyla olusmus bir volkanik set gölü olarak kabul edilir. Fakat yeni yapıla ..




Erçek Gölü
                                     

ⓘ Erçek Gölü

Erçek Gölü, Türkiyenin Doğu Anadolu Bölgesinde, Van Gölünün doğusunda lavların yığılmasıyla olusmus bir volkanik set gölü olarak kabul edilir. Fakat yeni yapılan arastırmalarda göl çevresinde volkan setine rastlanmadığı iddia edilmistir. Gölün havzasının D-B yönlü faylarla, göl çanağının K-G yönlü fayların etkisiyle olustuğu savunulmaktadır. Bu durumda gölün Üst Pleistosende olusan genç bir tektonik göl olduğu kabul edilmektedir. Içerisinde yüzlerce kanatlı hayvan ve kus türünü barındırmaktadır. Önemli Kus Alanı statüsündedir.

                                     

1. Coğrafya

Erçek Gölü Van Gölünün 30 km doğusunda 38° 39’ K 43° 33’ D koordinatları içinde yer alan ve suları alkali özelliklerde olup pH değeri 10.75 ile 9.40 arası değisen bir göldür. Yüzey alanı 114 km², yüzey kotu rakım ise 1808.32 mdir. Van Gölü havzasında, 114 km² yüzey alanıyla, Van Gölü’nden sonraki en büyük göldür. En derin yeri 40 m olup ortalama derinlik 18.45 mdir Sarı ve Ipek, 1998. Gölü besleyen tek akarsu gölün doğusundan dökülen Memedik Deresi’dir.

Erçek gölü, Van Gölü’nün doğusunda, tuzlu ve sodalı suyu olan bir göldür. Gölde doğal olarak hiçbir balık türü yasamamaktadır. Ancak 1985 yılında Van Tarım Il Müdürlüğü tarafından göle, Van Gölü’nden alınan inci kefalı yavruları yurtlandırılmıstır. Bu islem 1992 yılına kadar her yıl tekrarlanarak devam ettirilmistir. Gölde daha önce 3 adet kooperatif kurulmus olup balıkçılık tesvik edilmisse de kooperatiflerin üreme dönemi balıkçılığında ısrar etmesi bu çabaları bosa çıkarmıstır. Bu yüzden de halihazırda profesyonel balıkçılık yapılmamaktadır Sarı ve Ipek 1998. Ancak üreme döneminde inci kefalı toplu sekilde tatlı sulara göç ederken, kaçak yollardan üreme dönemi balıkçılığı yapılmaktadır. Bu balıkçılığın siddeti ve popülasyon üzerindeki etkisi literatür yetersizliğinden dolayı bilinmemektedir. Yine göldeki inci kefalı popülasyonunun biyolojik özellikleri üzerine hiçbir çalısma yapılmamıs olup sadece Sarı ve Ipek 1988 tarafından dağılımları incelenmistir.

                                     

2. Çalısmalar

Erçek Gölü Van Gölü havzasında önemli bir yere sahip olmasına karsın hakkında pek az çalısma yapılmıstır. Bu çalısmaların çoğu gölün fiziksel özellikleri ve etki alanı içerisindeki diğer canlıları kapsamaktadır. Erçek Gölü inci kefalı popülasyonu hakkında yukarıda anılan çalısma dısında baska bir çalısmaya rastlanmamıstır.

Behçet ve Atlan 1994, Van-Erçek, Turna-Bostaniçi göllerinin sucul florasını inceledikleri çalısmada Erçek Gölü ile ilgili olarak Memedik Deresi’nin döküldüğü göl kıyılarında Phragmites australis ile tuzcul bir tür olan Puccinella qiantea’nın dominant olduğu bitki topluluklarının görüldüğünü, gölün doğu kıyılarında yer alan alüvyonlarda da Iris spuria subsp. musulmunica topluluklarının olduğunu bildirmislerdir.

Yıldız 1997, Erçek Gölü zooplankton türleri ile bu zooplanktonların aylık ve mevsimsel dağılımlarını incelemistir. Çalısma süresince sıcaklığın 1-23 °C arasında değistiğini, en yüksek pH 10.75, en düsük pH değeri ise 9.40 olarak bildirmistir. Çözünmüs oksijen oranı en yüksek 6.7 mg/l, en düsük değer olarak 2.9 mg/l ölçülmüstür. Bu çalısma ile Erçek Gölü zooplanktonunu Cladocera, Copepoda, Rotatoria, Ostracoda ve Diptera’nın olusturduğu tespit edilmistir. Tüm zooplankton türleri içinde, %51 Copepoda, %37 Rotifera, %12 Cladocera bulunduğunu bildirmistir.

Sarı ve Ipek 1998 Erçek Gölü’nün batımetrik özelliklerinin belirlenmesi adlı çalısmalarında çesitli uydu verilerinden faydalanarak gölün su seviyesi haritasını belirlemislerdir. Yine aynı çalısmada GPS ve ecosounder kullanılarak gölün en derin noktasının 40 m ve ortalama derinliğinin 18.45 m olduğunu tespit etmislerdir. Kullanılan bu ecosounder yardımıyla göldeki inci kefalı popülasyonunun dağılım alanları belirlenmistir. Yapılan çalısmada Ağustos ayında 6–20 m derinliklerde ancak genel olarak 10 metre derinliklerde olduğunu tespit etmislerdir. Yine bu çalısmada Erçek Gölü’nün son su seviyesi kotu 1810.52 olarak bildirilmistir.

                                     

3. Kaynakça

Genel
  • Sarı, M., Ipek, I., S., 1998. Erçek Gölünün Batımetrik Özelliklerinin Belirlenmesi. Türkiye Bilimsel ve Teknik Arastırma Kurumu, Yer Deniz Atmosfer Bilimleri ve Çevre Arastırma Grubu.
  • Behçet, L., Atlan, Y., 1984. Van-Erçek Turna-Bostaniçi Göllerinin Sucul Florası. Turkish Journal Of Botany, 18 2.
  • Yıldız S., 1997. Erçek Gölü Zooplankton Türlerinin Aylık ve Mevsimsel Dağılımları doktora tezi. Yüzüncü Yıl Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, Van.
  • Gündoğdu S., 2010. Erçek Gölü Inci Kefali Popülasyonu üzerine bir arastırmayüksek lisans tezi. Çukurova Üniversitei, Fen Bilimleri Enstitüsü, Van.
Özel
                                     
  • Asiretindendir. Van merkezine 30 km uzaklıktadır. Yılmaz, Murat 2014 Erçek Gölü Havzası ndaki Köy Yerlesmelerinin Coğrafi Özellikleri Atatürk Üniversitesi
  • Volkan set gölü volkanizma sonucu vadi önlerinin kapanmasıyla meydana gelen göllerdir Van Gölü Erçek Gölü Nazik Gölü Çıldır Gölü Haçlı Gölü Balık Gölü
  • gölü Alüvyal set gölü Kıyı set gölü Volkanik set gölü Türkiye nin gölleri Gölet DUMAN, Nese ÇIÇEK, Prof. Dr.Ihsan 2012 ERÇEK GÖLÜ HAVZASININ JEOMORFOLOJISI
  • Kuzey doğusunda Hazar Denizi, Doğusundan Urmiye Gölü havzaları ile çevrilidir. Havza alanı Erçek Gölü havzası dahil, Türkiye nin 2, 3 ü kadar, 1.797.643
  • merkezine 75 km, Özalp ilçesine 15 km uzaklıktadır. Yılmaz, Murat 2014 Erçek Gölü Havzası ndaki Köy Yerlesmelerinin Coğrafi Özellikleri Atatürk Üniversitesi
  • ilinin Ipekyolu ilçesine bağlı bir mahalledir. Yılmaz, Murat 2014 Erçek Gölü Havzası ndaki Köy Yerlesmelerinin Coğrafi Özellikleri Atatürk Üniversitesi
  • Türkiye nin gölleri listesi 1.Tektonik göller: Tuz Gölü Iznik Gölü Burdur Gölü Manyas Gölü Acıgöl, Uluabat Gölü Eber Gölü Hazar Gölü Sapanca Gölü Seyfe
  • bulunmaktadır, fakat hangi medeniyetlere ait olduğu analiz edilmemistir. Ismini Erçek Gölüne olduğu yakınlıktan alıyor. Van merkezine 50 km uzaklıktadır. Türkiye
  • birlesmesiyle doğar. Erçek Gölü nün yakınından geçerek göle ulasır. 130 km uzunluğa sahip akarsuyun debisi 2, 745 m³ sn dir. inci kefali Van Gölü nden Karasu Çayı na