Back

ⓘ Eber Gölü, Iç Anadolu Bölgesindeki Akarçay Havzasında, yüzey alanı 125 km² bulan, bir tatlı su bataklık olan, kuzeyinde Emir Dağları ve güneyinde Sultan Dağları ..




Eber Gölü
                                     

ⓘ Eber Gölü

Eber Gölü, Iç Anadolu Bölgesindeki Akarçay Havzasında, yüzey alanı 125 km² bulan, bir tatlı su bataklık olan, kuzeyinde Emir Dağları ve güneyinde Sultan Dağları, denizden 967 metre yükseklikte olan bir çöküntü gölüdür. Bulunduğu Akarçay Havzası, hep sismik olarak aktif olan, kuzeybatı-güneydoğu yönünde ortalama 100 kilometre uzunlukta ve 25 kilometre genislikte olan çökük alandır. Bir zamanlar çok büyük ve derin olan, son Buzul Çağı Pleistosen gölünden geriye kalan, diğer göller gibi artık bir göldür.

Eber Gölü, Akarçay ve Sultandağlarından gelen kaynak suları ile beslenmektedir. Bu sebeple yıl içerisinde yüzölçümü farklılık gösterir. En düsük su seviyesi Ekim 1991de görülmüstür. Göl alanı 62 km²ye kadar düsmüstür. En yüksek su seviyesi ise Mayıs 1969da görülmüstür. Göl alanı 164.5 km²ye ulasmıstır.

                                     

1. Gölün doğal yapısı

Göl, Türkiyenin en ilgi çekici göllerindendir. Çok büyük bir göl olmasına rağmen üzerinde bulunan kamıslardan dolayı büyük kısmı göl değil de çayırlık gibi görülür. Özellikle avcıların uğrak yeridir. Üzerinde yüzlerce yüzen adacık bulunur, bu adacıklara yerli halkın kopak adını verdiği, kopaklar kalınlasan kamıs köklerinin topraktan ayrılarak üzerine zamanla rüzgarın etkisiyle toprak birikmesiyle meydana gelir. Bazı kopaklar o kadar büyüktür ki üzerlerinde balıkçıların, avcıların ve kamısçıların barınaklar kurdukları da görülmüstür. Etrafında kurulmus Derekarabağ, Ortakarabağ, Yenikarabağ ve diğer komsu köylerde tarımla uğrasan insanlar, Göl kıyısındaki ekilebilir tarlalarda buğday ekip yasamlarını sürdürürler.

                                     

1.1. Gölün doğal yapısı Balık türleri

  • Turna balığı Esox lucius,
  • Dere kaya balığı Gobio gobio.
  • Sazan balığı Cyprinus carpio,
  • Aynalı Sazan balığı Cyprinus carpio morpha noblis,
                                     

1.2. Gölün doğal yapısı Göçmen su kusları

Birçok göçmen su kusları avlanmak, kamıs adalarda kuluçkaya yatmak üremek ve bazıları kıslamak için Eber Gölüne gelirler, bunlar;

  • Erguvani balıkçıl Ardea purpurea,
  • Küçük sakarca kazı Anser erythropus,
  • Büyük cılıbıt Charadrius leschenaultii,
  • Dikkuyruk Oxyura leucocephala,
  • Gülen sumru Sterna nilotica,
  • Sakarca kazı Anser albifrons,
  • Sakarmeke Fulica atra,
  • Bayağı kasıkçı Platalea leucorodia,
  • Küçük karabatak Phalacrocorax pygmeus,
  • Balıkçılgiller Ardeidae,
  • Alaca balıkçıl Ardeola ralloides,
  • Kılıçgagagillerden Himantopus himantopus,
  • Bayağı balaban Botaurus stellaris,
  • Dalmaçya Pelikanı Pelecanus crispus,
  • Bayağı aynak Plegadis falcinellus ve kamısların arasında kum adalarda Kolyeli büyük yağmurcunu Charadrius hiaticula kuluçkaya yattıkları gözlenmistir.
  • Pasbas patka Aythya nyroca,


                                     

2. Ekonomik önemi

Seka Afyon Kağıt Fabrikası, ihtiyacının bir kısmını Buğdaygillerden, sulak, nemli yerlerde yetisen, boğumlu, sert gövdesi olan kamıs Phragmites australis bitkisini, Eber ve Karamık Gölünden elde eder. Yaklasık olarak burada bin insan çalısır. Çevredeki köylüler gölde yetisen kamıs ve hasır otunun islenmesi ile geçimlerini sağlamaktadır.

                                     

3. Günümüzdeki durumu

Göl eski zamanlarda Aksehir gölü ile büyük tek bir göl halindeydi. Fakat zamanla su kaynaklarının azalması ile Aksehir Gölü Eber gölünden ayrılarak ayrı bir göl olusturdu. Halen eber gölü bir kanal vasıtasıyla Aksehir gölüne su aktarmaktadır.

Günümüzde küresel ısınmanın etkisiyle ve özellikle su kaynaklarının bilinçsiz kullanılmasıyla göl küçülmeye baslamıstır. Bu nedenle Aksehir Gölüne su aktarılamamıs bu da Aksehir Gölünün sularının çekilmesine sebep olmustur. Bu nedenle Türkiyenin en güzel göllerinden biri olan göl yokolma tehlikesiyle karsı karsıya kalmıstır. Bilinçsizce yapılan barajlar ve çiftçilerin sulama amacıyla kullandıkları dalgıç pompalar gölün hem yerüstü hem yeraltı sulama kaynaklarını neredeyse sıfıra indirmislerdir. Bunun neticesinde çevre mühendislikleri çalısma baslatmıs ve 2007 sonunda bitecek projeler gelistirmislerdir.

Eber Gölü, bir zamanlar kus cenneti görünümünde ve yüzeyinde su çiçekleriyle bezenmis bir bahçe iken, bugün yanına yaklasılmayacak kadar kirletilmistir. Eber Gölü’nü tehdit eden en büyük unsurlar, Afyonkarahisar sehrinin atıkları, Seker ve Alkoloid Fabrikalarının atıklarıdır. Diğer bir tehdit unsuru da, atıkların Eber Gölü’nde biriktikten sonra gölün arıtma vazifesi görmesi ve bu nedenle de süzülen temiz suyun Aksehir Gölü’ne akıtılmasıdır. Gölün derinliği bugün 1.70 mye kadar düsmüstür. Önlem alınmadıgı takdirde daha da düseceği bir gerçektir. Gölde ekonomik değeri en yüksek olan kamıs üretimi yapılmakta ve sazan, turna ve aynalı sazan balığı bulunmaktadır. Ayrıca gölün av turizmi içermesi sebebiyle de il dısından birçok kisinin göl kıyısına av evleri yapmasına yol açmıstır.

Eber Gölünde, Temmuz 2002 - 2003 yılları arasında yapılan bir arastırma sonucunda Monogenea asalakları burada incelenen Balıkların, iki tür Monogenea Gyrodactylus elegans, Dactylogyrus extensus solungaç ve yüzgeçlerinde; bir tür Digenea Posthodiplostomum cuticola deri ve yüzgeçlerinde; bir tür Cestoda Bothriocephalus acheilognathi bağırsaklarında, ve bir tür Arthropoda Argulus foliaceus deri, solungaç ve yüzgeçlerinde bulunmustur.

Eber Gölü, su yılanı, tatlı su balıkları, su kusları, su kaplumbağaları ve diğer yabani hayvanların genis nüfusunu korumak için, Konya Kültür ve Tabiat Varlıkların Koruma Kurulunun 22 Haziran 1992 gün ve 1359 sayılı kararıyla 1. Derece Tabiat Sit Alanı ilân edilmistir.

                                     

4. Kaynakça

  • van der Have, The Mediterranean Flyway: a network of wetlands for waterbirds Ingilizce
  • Clements, James F. 2000. Birds of the World: a Checklist. Cornell University Press. pp. 880. ISBN 0-934797-16-1 Ingilizce
  • Lepage, Denis. "Checklist of birds of Turkey". Bird Checklists of the World. Avibase. Retrieved on 26 April, 2007.
                                     

5. Dıs bağlantılar

  • Eber Gölü için uzaydan görüntü siteleri: Google, Yahoo, Microsoft
  • Türk Hava Yolları Skylife Magazin Türkçe
  • List of Freshwater Fishes for Turkey Ingilizce Türkiyede yasayan tatlı su balıkları listesi.
  • Türk Hava Yolları Skylife Magazin Ingilizce
                                     
  • Koordinatlar: 38 36 0 K 31 18 0 D 38.6 K 31.3 D 38.6 31.3 Aksehir Gölü Eber Gölü gibi, Sultan dağları ile Emir dağı arasındaki çöküntü alanında yer
  • Türkiye nin gölleri listesi 1.Tektonik göller: Tuz Gölü Iznik Gölü Burdur Gölü Manyas Gölü Acıgöl, Uluabat Gölü Eber Gölü Hazar Gölü Sapanca Gölü Seyfe
  • Gölü Acıgöl Burdur Gölü Ilgın Gölü Aksehir Gölü Eber Gölü Suğla Gölü Kovada Gölü Seyfe Gölü Tuzla Gölü Hozapin Aktas Gölü Doğu Afrika daki Çad Gölü
  • Denizli topraklarına yayılır. Göller yöresinin sınırlarını doğuda Beysehir Gölü batıda Salda gölü ve Acıgöl, kuzey Eber Gölü güneyden Köprülü ve Güllük
  • ilinin Bolvadin ilçesine bağlı bir köydür. Köy, Bolvadin in doğusunda, Eber Gölü kıyısındadır. Afyonkarahisar il merkezine 81 km uzaklıktadır. Bolvadin
  • Ahır Dağı ve güneybatıdan ise Kumalar Dağı sınırlamaktadır. Eber Gölü ve Aksehir Gölü nün güneyindeki Sultan dağlarında Orografik yamaç yağmuru olmak
  • Ilgın, Karaman ve Konya Dağlar: Toros Dağları Ova: Konya Ovası Göller Aksehir Gölü Eber Gölü ve Tuz Gölü Türkiye nin coğrafi bölgeleri Türkiye portali
  • Akarçay Nehri, Iç Anadolu Bölgesinde, Akarçay Havzası na ismini veren ve Eber Gölüne dökülen bir nehirdir. Ana kaynağı Aksu Deresi Araplı deresi dir, sonra
  • Afyonkarahisar Il sınırlarının doğu - kuzeydoğusunda ve Emirdağ ilçesi ile Eber Gölü arasında konumlanır. Emir Dağları nın yükseltisi genelde kuzeyden güneye
  • yerlesmis, geriye kalanı Akkonak ve Bolvadin e göçmüstür. Eber gölü adını Avsar boyunun Eber obasından almıstır. Köyün yemekleri etli ekmek, tas ekmeği
  • Yakasinek, Afyonkarahisar ilinin Sultandağı ilçesine bağlı, Eber Gölü kıyısında yer alan bir köydür. Afyon kent merkezine 63 km, Aksehir e 35 km. uzaklıktadır