Back

ⓘ Vasıflandırma, hukuk. Vasıflandırma veya karakterizasyon, bir hukukî müessesenin hukukî karakterinin tespit edilmesidir. Içinde milletlerarası özel hukukta yaba ..




                                     

ⓘ Vasıflandırma (hukuk)

Vasıflandırma veya karakterizasyon, bir hukukî müessesenin hukukî karakterinin tespit edilmesidir. Içinde milletlerarası özel hukukta yabancılık unsuru içeren davanın çözümlenmesinde ikinci asamadır. Birden fazla ülkenin hukukuna tâbî olabilecek bir uyusmazlığa hangi ülke hukukunun uygulanması gerektiğinin belirlenmesi için söz konusu uyusmazlığın vasıflandırılması gerekir. Bu süreç Ingiliz hukukunda karakterizasyon, Avrupa Adalet Divanının Ingilizce kararlarında ise sınıflandırma olarak tanımlanmaktadır. Fransız Hukukunda ise yeterlilik olarak bilinir.

Kanunlar ihtilafı bakımından yabancı unsurlu olay veya iliskilerde yetkili hukuk tespit edilirken çesitli hukukî kavramlardan hareket edilebilmektedir. Bağlama konusunu olusturan bu hukukî kavramların hukukî karakteri tespit edilmeden söz konusu uyusmazlığa uygulanacak hukukun tespiti mümkün değildir. Bu nedenle de söz konusu uyusmazlığın öncelikle vasıflandırılması gerekmektedir. Bunun ardından uyusmazlığa uygulanacak hukuk tespit edilebilir.

Milletlerarası özel hukukta vasıflandırma açısından sorun, hukukî müesseselerin farklı hukuk sistemlerinde farklı anlamlara sahip olmasından kaynaklanır. Burada düsülen ihtilaf, yabancılık unsuru tasıyan hukukî olay ve iliskilere uygulanması söz konusu olan birden fazla hukukun, o hukukî olay ve iliskiye ve bu iliskileri düzenleyen kurallarda kabul edilen bağlama noktalarına farklı hukukî nitelik tanımasından kaynaklanır. Bu problemin çözümü için ise hukuk doktrininde farklı görüsler ileri sürülmüstür. Bu görüsler içerisinde kendisine en çok taraftar bulan ve Türk hukukunda en baskın durumda olan görüs, vasıflandırmanın hâkimin hukukuna, yani uyusmazlığa ilk olarak bakan hâkimin tâbî olduğu ülkenin hukukuna göre yapılması gerektiği görüsüdür lex fori. Buna göre hâkim, önüne gelen ve yabancılık unsuru tasıyan olayın hukukî niteliğini bizzat kendi hukukuna göre tespit edecektir.

Bu kavram, öncelikle mülk meseleleriyle ilgili olarak davanın kosullarına bağlı olarak doğru yasa kurallarının seçimini belirlemek için kullanılır. Farklı hukuk yetki alanlarındaki yasalar arasındaki farklılıkları uzlastırmak içindir. Vasıflandırmanın amacı, geçerli hukukun hangi ilgili kurallarının uygulanacağını belirlemek için davalının eyleminin niteliğini belirlemektir. Bu kavram, lex foriden farklı yasaların uygulanmasına neden olabilir. Intibak ve atıf araçları da baslama noktasını belirlemeyi zorlastırabildiğinden, ek faktörler hangi hukukun uygulanacağını belirlemeyi mutlaka basit bir süreç haline getirmez.

                                     
  • istihbarat memurlarının Tebliğ Cemaati ni tutuculuğun antresi olarak vasıflandırmalarına sebep oldu. TC nin üyeleri arasında 11 Eylül saldırıları için hüküm