Back

ⓘ Millîlestirme. Millilestirme özel malları milli bir hükûmet veya devlet adı altında devlet mülkiyeti vererek kamusal mala dönüstürme sürecine verilen addır. Mil ..




                                     

ⓘ Millîlestirme

Millilestirme özel malları milli bir hükûmet veya devlet adı altında devlet mülkiyeti vererek kamusal mala dönüstürme sürecine verilen addır. Millilestirme daha çok özel mallara veya devlet bürokrasisinin alt kanatlarınca - belediyeler gibi - sahip olunan malların devlete transferini içerir. Millilestirmenin karsıtları özellestirme, belediyelestirme ve sermayelesmedir. Daha önceden millilestirilen mallar özellestirildiğinde, ve daha sonradan hükûmet tarafından kamu mülkiyeti halini aldığında, yeniden millilestirme yapılmıs olur. Genellikle millilestirmeye tabi bırakılan sektörlere örnek olarak ulasım, iletisim, enerji, bankacılık ve doğal kaynaklar örnek verilebilir.

Millilestirme devlete transferi sağlanan malın eski sahibine tazminat yolu ile olabileceği gibi hiç ödemeden de olabilir. Millilestirme hükûmetin millilestirilmis mülk üzerinde hak sahibi olduğu mülklerin yeniden dağıtımından farklıdır. Bazı millilestirmeler hükûmetin yasadısı isler yapan sirketi doğrudan edinmesi ile gerçeklesir. Örneğin, 1945 yılında Fransız hükûmeti Nazilerle is birliği yaptığı için araba üreticisi Renaulta el koymustur.

Millilestirme aynı zamanda sosyalizmden farklı bir kavramdır. Sosyalizm; ekonomik ve örgütsel yapıyı sosyalist temellere dayandırarak yeniden yapılandırmayı içerir. Buna zıt olarak, milllestirme sosyal mülk veya ekonomik sistemin yeniden yapılandırılmasına atıfta bulunmaz. Kendi basına, millilestirmenin sosyalizm ile hiçbir ilgisi yoktur. Tarih boyunca birbirinden farklı politik ve ekonomik sistemler tarafından kullanılmıstır. Millilestirme Laissez faire kapitalistleri tarafından hükûmetin; bireylerin ekonomik iliskileri üzerindeki asırı kontrolünü gerekçe göstererek karsı çıkılan bir uygulamadır.