Back

ⓘ Nolan diyagramı bir siyasi görüs değerlendirme diyagramı olup 1969 yılında David Nolan tarafından olusturulmustur. Diyagram siyasi düsünceleri iki vektöre - ikt ..




Nolan diyagramı
                                     

ⓘ Nolan diyagramı

Nolan diyagramı bir siyasi görüs değerlendirme diyagramı olup 1969 yılında David Nolan tarafından olusturulmustur. Diyagram siyasi düsünceleri iki vektöre - iktisadi görüs ve kisisel görüs - ayırarak bir çesit Kartezyen diyagram sunar. Böylece siyasi görüs analizini geleneksel tek boyutlu çizgisel değerlendirme ölçütü olan "sağ-sol" çizgisi dısına çıkarıp iktisadi ve sahsi özgürlükler derecesinde iki boyutlu bir grafiğe yerlestirir.

                                     

1. Gelisimi

Benzer bir iki boyutlu diyagram dört yerine sekiz noktalı olarak Stuart Christie ve Albert Meltzer tarafından 1970 yılındaki The Floodgates of Anarchy adlı yayında ortaya çıktı. Radicals for Capitalism de s. 321 Brian Doherty, diyagarama dair düsünceleri Maurice Bryson ve William McDillin The Rampart Journal of Individualist Thought Yaz 1968 dergisindeki "The Political Spectrum: A Bi-Dimensional Approach" adlı makaleye dayandırır.

David Nolan diyagramın simdiki halini ilk kez Society for Individual Liberty SILın aylık dergisi olan The Individualist in Ocak 1971 tarihli sayısında "Classifying and Analyzing Politico-Economic Systems" adlı makalesinde yayınlamıstır. Subat 1971de, sonrasında Liberteryen Parti olacak olan gruba kurulusunda destek vermistir.

Baska hiçbir düsünceye imkân tanımayan "sağ-sol" çizgisel analizinden yılmıs haldeki Nolan, kendi adıyla anılacak iki eksenli diyagramı icat etmistir. Nolan diyagramı, Worlds Smallest Political Quizin temelidir. Nolanın kanaati, bireyin siyasi düsüncesinde temel tanımlayıcı nitelik olan çesitli siyaset felsefeleri arasındaki esas farkın, insan eylemleri üzerinde savunulan hükûmet kontrolünün miktarı olduğudur. Nolan daha sonra aslında tüm siyasi eylemlerin iki genel baslıkta toplanabileceğini savunmustur: iktisadi ve bireysel. "Iktisadi" küme insanların üretici ve tüketici olarak ne yaptığını - ne aldıkları, sattıkları, ürettikleri, nerede çalıstıkları, hangi isgücünü kullandıkları ve paralarıyla ne yaptıkları - içerir. Iktisadi eylemlere örnek bir isyeri açmak veya isletmek, ev almak, bina insaatı ve büroda çalısmak olabilir. "Bireysel" küme insanların iliskilerinde, kendilerini ifade etmede neler yaptığını ve kendi beden ve akıllarıyla neler yaptıklarını kapsar. Bireysel eylemlere örnek kiminle evlendikleri, hangi kitapları okudukları veya filmleri izledikleri, hangi gıda, ilaç ve eczaları kullanmayı tercih ettikleri, eğlence anlayısları, din seçimleri, bağlı oldukları organizasyonlar ve kiminle iliski kurmayı seçtikleri olabilir.

Nolan, çoğu yürütme faaliyetinin veya kontrolünün bu iki ana mecrada meydana geldiğini fark ettiğinden siyasi pozisyonlar bireyin veya bir siyasi partinin bu iki alanda ne kadar hükûmet kontrolünü savunduğuyla belirlenebilir. Uç noktalar iki alanda da hükûmet kontrolünün olmaması anarsizm ya da her alanda sınırsız veya azami hükûmet kontrolüdür çesitli totaliter yönetimler. Çoğu siyasi görüs ikisi arasında bir yerde durur. Genel olarak:

  • Devletçiler hem iktisadi hem de bireysel alanda daha çok hükûmet kontrolünü savunur. Diyagramın farklı versiyonları, Nolanın özgün diyagramı gibi, bu köse için "komüniteryen" veya "popülist" gibi ifadeler kullanır.
  • Liberteryenler hem ekonomik hem de bireysel özgürlüğü savunur ve her iki alanda da çoğu veya bütün hükûmet kontrollerine karsı çıkar. Muhafazakârlar gibi liberteryenler de kisinin kendisi için ekonomik tercihlerinde özgür olması gerektiğine inanır. Bireysel özgürlük konusunda ise liberallere yakındırlar.
  • Liberaller ve sol düsünceler kavramların Amerikan temelli anlamlarıyla sahsi alanda daha çok özgürlüğe yönelirken örnek: vicdani ret ekonomide daha çok hükûmet etkinliği veya kontrolünü savunur örnek: hükûmet denetiminde asgari ücret.
  • Muhafazakârlar ve sağ düsünceler iktisadi alanda daha çok özgürlüğe yönelirken örnek: serbest piyasa sahsi meselelerde daha çok hükûmet müdahalesinden yanadır örnek: uyusturucu yasaları.

Görsel olarak bu kanaati göstermek için Nolan iki eksenli bir grafik tasarladı. Bir eksen iktisadi özgürlüğü diğeri de sahsi özgürlüğü temsil eden grafikte %0dan mutlak devlet kontrolü %100e devlet kontrolü yok kadar bir ölçek vardır. Ekonomide %100 özgürlük serbest pazarı, bireysel alanda %100 özgürlük sahsi ve mahrem alanlarda devlet kontrolünün olmamasını ifade eder. Iki eksendeki ölçüleri kullanarak bireyin, bir siyasi olusumun veya siyasi düsüncenin ne kadar bireysel ve iktisadi özgürlüğü savunduğu kesisim noktasında belirlenebilir. Tüm siyasi görüsleri liberalden muhafazakâra tek boyutlu bir hatta sıralamakatansa Nolanın diyagarmı iki boyutlu bir tespite imkân sağlar.

Nolan, diyagramının etkilerinden bahsederken onu gören birinin kesin bir değisime uğradığını belirtmistir: onlar verili düsünceleri artık tek boyutlu değil iki boyutlu olarak görürler.

1987de, Advocates for Self-Governmentın kurucusu Marshall Fritz, yürüttüğü diyagarma on soru ekleyerek insanların siyasi görüslerini belirleyebildikleri Worlds Smallest Political Quizi yaratmıstır.

                                     

2. Konumlar

Klasik "sağ-sol" ayrımı ve diğer siyasi dallandırmalardan farklı olarak Nolan diyagramı aslında iki boyutludur: yatay olarak konumlanmıs "ekonomik özgürlükleri" temsil eden x-ekseni ve dikey olarak konumlanmıs "bireysel özgürlükleri" temsil eden y-ekseni. Bu haliyle dörde bölünmüs bir kareye benzer ve her bölüm için bir tanım vardır:

  • Sol alt – Sol siyasi düsünceler. Düsük ekonomik özgürlüğü ve yüksek sahsi özgürlüğü savunanlar.
  • Sol üst – Devletçilik. Liberteryenizmin tam zıttıdır, düsük ekonomik ve sahsi özgürlüğü savunanlar. David Nolan aslında bu düsünceyi popülizm olarak adlandırmıs fakat sonrasındaki çoğu yorum devletçilik, Otoriteryanizm, Totalitarizm ve Fasizm adlandırmalarını kullanmıstır. Çoğu liberteryen grup bu bölümü Komüniteryenizm olarak adlandırmıstır.
  • Sağ alt – Liberteryenizm. David Nolanın kendisinin de düsüncesi olup yüksek ekonomik ve sahsi özgürlüğü savunanlar.
  • Sağ üst – Sağ siyasi düsünceler. Yüksek ekonomik özgürlüğü ve düsük sahsi özgürlüğü savunanlar.
                                     

3. Kamuoyu arastırması

Ekim 2010da bir Gallup kamuoyu arastırması bes grup Amerikalı seçmen tespit etmistir. Bu arastırma Amerikalıları söyle sınıflandırmıstır: "Ahlaki öncelik %17 En dindar; Az yer verenler %22; Ne kadar çok o kadar iyi %20; Orta kıvam %17 ve Obama liberalleri %24, Esasen Demokrat, çok sayıda liberal".

Ağustos 2011de, liberteryen Reason Magazine, Rupe sirketiyle beraber yaptığı arastırmada 1200 Amerikalıyı telefonla arayıp siyasi görüslerini sorarak Nolan diyagramındaki kategorilere yerlestirmistir. Reason-Rupe arastırması sunu göstermistir ki "Amerikalılar basitçe liberal veya muhafazakâr gruplara bölünemez". Siyasi görüsler %28 muhafazakâr, %24 liberteryen, %20 komüniteryen ve %28 liberal seklinde dağılmıstır. Hata aralığı ±3tür.

                                     

4. Elestiriler

Nolan diyagramı, iktisadi düzenlemeyi sahsi özgürlükle bir tutanlar için ve liberteryen özgürlük tanımı ile liberal özgürlük tanımı arasında fark olduğu için sorunludur. Diyagram ayrıca Solun bireysel özgürlükten yana olduğu imasında bulunmasına rağmen sol platformların silah kontrolü ve ayrımcılık karsıtı kanunlara yönelik yaklasımları diyagramın özgürlük tanımıyla uyusmamaktadır.

                                     

5. Konuyla ilgili yayınlar

  • Bryson, Maurice C.; McDill, William R. Yaz 1968. "The Political Spectrum: A Bi-Dimensional Approach" PDF. Rampart Journal of Individualist Thought. Cilt IV. Larkspur, CO: Rampart College. ss. 19-26.
                                     

6. Dıs bağlantılar

  • A modern version of the Nolan Chart
  • Positive & Negative Liberties in Three Dimensions21 Mayıs 2006 tarihinde Wayback Machine sitesinde arsivlendi.
  • A voting index of the U.S. Congress prepared by Prof. Clifford F. Thies for the Republican Liberty Caucus.
  • The Nolan Chart and its variations27 Mayıs 2006 tarihinde Wayback Machine sitesinde arsivlendi.
  • Political Spectrum Quiz
  • The Enhanced Precision Political Quiz. IN 2D15 Haziran 2006 tarihinde Wayback Machine sitesinde arsivlendi.
  • Nolan Chart website
  • Political Profile Test
                                     
  • ideolojileri ayırt etmede kullanılır. Iki boyutlu bir diyagram olduğundan Siyasi Pusula ya ve Nolan diyagramı na benzer ancak Pournelle diyagramının eksenleri