Back

ⓘ Büyükçekmece Gölü, Marmara Bölgesinde, Çatalca yöresinin güney kesiminde deniz kulağı gölü. Göl, Istanbulun içme suyu kaynağı olarak kullanılmaktadır. Göl, Devl ..




Büyükçekmece Gölü
                                     

ⓘ Büyükçekmece Gölü

Büyükçekmece Gölü, Marmara Bölgesinde, Çatalca yöresinin güney kesiminde deniz kulağı gölü. Göl, Istanbulun içme suyu kaynağı olarak kullanılmaktadır. Göl, Devlet Su Isleri Genel Müdürlüğü tarafından yapılan yapılarla derinlestirilmistir. Gölün deniz ayağına bir baraj yapılmıstır.

Çatalca yöresinden güneye doğru inen derenin Karasu, Delice Çayı asağı çığırının yükselen deniz seviyesi altında kalmasıyla koy halinde olusmus, sonra önü, koyun orta kısmında çakıl, kum ve kil gibi maddelerin meydana getirdiği bir dil ile tıkanmıstır. Bu dil üzerinde gölü denize bağlayan bir kesinti bulunur ve bunun üzerinden çok gözlü tarihi bir köprü olan Kanuni Sultan Süleyman Köprüsü geçer. Büyükçekmece Gölünün Marmara Denizi ile birlestiği yerde Büyükçekmece Barajı yer alır. Baraj ile deniz arasında hafif tuzlu bir göl, su odacıkları ve sazlıklar bulunur. Gölde balık da tutulur. Gölde eskiden 30 tür balık varken bu sayı halihazırda 4ü yabancı tür olmak üzere 15 tür balık kalmıstır. Göl adını köprü olmadığı zamanlarda üzerinde yer alan çekmece adı verilen elle çekilerek karsıya geçmek için kullanılan salların büyük olmasından alır.

                                     

1. Büyükçekmece Gölü Olusum Faktörleri

Büyükçekmece olusmasında hazırlayıcı parametreler olarak baslıca, genç faylara ait veriler bulunmaktadır. Buzul dönemindeki vadilerin derine asındırma islemi de bu fay zonlarını takip ederek heyelanların olusmasına neden olmus olmalıdır. Ayrıca, heyelanların olusmasında diğer hazırlayıcı parametreler geçirimsiz özellikte fisürlü kil ile ara seviyelerde geçirimli kum düzeylerinin bulunması ve heyelanların topuk kısımlarının asındırılması olayları etken olduğu belirlenmistir.

                                     

1.1. Büyükçekmece Gölü Olusum Faktörleri Topografik Faktörler

Inceleme alanı 0 ile 200 m kot yüksekliğinde, ortalama 60–130 m kotundadır. Bölgesel eğim yapı trendi ile uyumlu olarak KB-GD doğrultuludur. Inceleme alanındaki heyelanların genel olarak aktif olanları batıya ve doğuya bakan yamaçlarda gelismistir. Daha az oranda heyelan olayları güney, kuzey batı ve güney doğuya eğimli yamaçlarda bulunmaktadır. Inceleme alanında gelisen heyelanlar içbükey yamaçlarda yoğunluk kazanmıstır. Inceleme alanında eğimler 0 ile 90 derece arasında, ortalama eğim derecesi ise 0 ile 20 derece arasında değismektedir. Heyelan açısından yaklasık 15 derece den daha yüksek eğimler risklidir. Gürpınar formasyonunda eğimin azaldığı killi kesimlerde geçirimsiz özellikten dolayı genellikle dentritik tip drenaj ağı gelismistir. Dik yamaçlar genellikle sırtları olusturan Çukurçesme formasyonuna ait çakıllı kum düzeyleri heyelan aynalarına tekabül etmektedir. Eğimli yamaçlar Gürpınar formasyonu kısımlarını içermektedir. Topoğrafik olarak yüksek kotlarda yüzeylenen Bakırköy formasyonu az eğimli yamaç olusumuna neden olmaktadır. Heyelanların saha içindeki genel dağılımı ile eğim derecesi kıyaslandığında, heyelandan etkilenen sahaların dik ve eğimli yamaçlarda yer aldığı açıkça görülmektedir. Dik yamaçlar, genellikle Gürpınar formasyonundaki derin kayma yüzeyli aktif ve eski heyelanlı alanları yansıtmaktadır.

                                     

1.2. Büyükçekmece Gölü Olusum Faktörleri Litoloji

Heyelanların olustuğu Gürpınar formasyonunun ilk 15 m - 20 msi asırı konsolide, yüksek plastisiteli, yer fisürlü, katı-sert kil, alt kesimleri kiltasından olusmaktadır. Bu istif içerisinde yer silt, kum, kumtası ve tüf mercekleri bulunmaktadır. Bu birimlerin üstünde ise Çukurçesme formasyonuna ait kum ve çakıllı kum düzeyleri ile Bakırköy formasyonuna ait kireçtası, marn ve kiltası düzeyleri bulunmaktadır. Bakırköy ve Çukurçesme formasyonu birimleri kısmen Gürpınar formasyonuna ait killere göre jeoteknik dayanımı yüksek birimlerdir. Bu nedenle bu birimler asınmaya karsın doğada korunurken, yamaçlardaki Gürpınar formasyonuna ait kil düzeyleri asınmaya uğrayarak diklesen vadi yamaçlar stabilitesini sağlayamamıslar ve heyelanlar olusmustur.

                                     

1.3. Büyükçekmece Gölü Olusum Faktörleri Fay Zonu Etkileri

Büyükçekmece gölünü olusturan Büyükçekmece fayıdır. Bu fay inceleme alanının güney batısından baslayarak KB yönüne doğru Büyükçekmece gölünün içinden geçerek karaya çıkmakta ve Çatalcaya doğru uzanmaktadır. Bu fayın Çatalcaya doğru olan devamında Paleozoik yaslı metamorfik birimler ile Oligosene ait birimler yan yana gelmektedir. Bu fayın diğer verisi, Büyükçekmece yerlesim yerinde yapılan su sondajında alüvyon kalınlığı 100 metreye ulasmıs ve sondajda yoğun olarak gaz çıkısı izlenmistir.

                                     

2. Büyükçekmece Havzası Arazi Örtüsü Değisimleri

1987 yılında Büyükçekmece havzası içerisinde yer alan yaklasık 63.630 hektarlık arazinin % 69.01’ini tarım alanları, % 13.26’sını orman alanları, % 2.03’ünü yerlesim alanları ve % 15.7’sini göl, maden alanları, çıplak toprak vb. alanları olusturmaktadır. Büyükçekmece Gölü Havzası’nın 1987 yılındaki arazi kullanım haritasına bakıldığında; havzanın kuzeyinin ve Çatalca sehir merkezinin batı ve güneybatı kesiminin ormanlarla kaplı olduğu, orman alanları dısında tarım alanlarının havzanın hemen tamamını kapladığı, tarım alanlarının gölün batısında, kuzeyinde ve kuzeybatısında yer yerlesim alanları meskûn tarafından kesintiye uğradığı görülmektedir. Ayrıca gölün hemen kuzeybatısında Çatalca-Büyükçekmece yolunun batısında maden alanları, doğu ve kuzeydoğusunda askeri alanlar ve doğu ve güneybatısında sanayi alanları bulunmaktadır. 2007 yılında Büyükçekmece Havzası sınırları içerisinde yer alan yaklasık 63.630 hektarlık arazinin % 67.34’ünü tarım alanları, % 14.11’ini orman alanları, % 3.81’ini yerlesim alanları ve % 14.75’ini göl, maden alanları, çıplak toprak vb. alanları olusturmaktadır. Havzanın 1987-2007 yılları arasındaki arazi örtüsü değisimleri karsılastırıldığında havzanın kuzeyinde Yassıören ve Kestanelik köyleri etrafında ve Çatalca’nın batısında orman alanlarının ve havzanın doğusunda E-5-TEM bağlantı yolunun batısında Çakmaklı ve Alkent 2000 çevresinde, havzanın batısında Türkoba ve Bahçelievler çevresinde, Çatalca-Büyükçekmece yolunun etrafında ve kuzeyde Kırcaali ve Yassıören köyleri çevresinde tarım alanlarının tahrip edildiği görülmektedir. Sanayi alanlarının Çatalca ile Büyükçekmece arasında yolun iki tarafında gelisme gösterdiği 1987-2007 yılları arasında orman alanlarının tarım alanlarına ve tarım alanlarının ise genel itibarıyla yerlesim alanlarına dönüstüğü görülmektedir.



                                     
  • 28 34 08 D 41.0257 N 28.5688 E 41.0257 28.5688 Büyükçekmece Barajı, Istanbul da, Büyükçekmece Gölü üzerinde, içme - kullanma ve sanayi suyu temini amacıyla
  • Ulus, Büyükçekmece ilçesine bağlı, Büyükçekmece - Çatalca yolu üzerinde bir mahalledir. Eski adı Playa dır. Büyükçekmece ye bağlı bir köyken 1989 yılında
  • Idari sınırlarına bakıldığında doğusunda 19 Mayıs batısında Mimarsinan güneyinde Fatih mahalleleri kuzeyinde ise Büyükçekmece Gölü bulunmaktadır.
  • Gölü, Marmara Gölü Mogan Gölü Eymir Gölü Bafa Çamiçi Gölü 5d.Kıyı set gölü: Durusu Gölü Küçükçekmece Gölü Büyükçekmece Gölü Akyayan Gölü Acarlar longozu
  • doğal göl bulunmaktadır. Büyükçekmece Gölü Küçükçekmece Gölü Terkos Kâmil Abdus Gölü Bunların yanı sıra, baraj gölleri de vardır. Elmalı Baraj Gölü Ömerli
  • güneydoğusunda Batıköy kuzeyinde Ulus mahalleleri kuzeydoğusunda Büyükçekmece Gölü güneyinde ise Marmara Denizi bulunmaktadır. Mimarsinan, Turkey
  • ilinin Büyükçekmece ilçesine bağlı yerlesim alanı, bucak. Beykent Eğitim Kurumları ve Beykent Üniversitesi nin bulunduğu semt Büyükçekmece Gölü nü kusbakısı
  • Kanuni Sultan Süleyman Köprüsü, Istanbul ilinin Büyükçekmece ilçesinde bulunan, Büyükçekmece ile Mimarsinan arasında yer alan tarihi köprü. Istanbul u
  • Harâmidere Köprüsü, Istanbul - Rumeli üzerinde, Küçükçekmece Gölü ve Büyükçekmece Gölü arasında yer alan tarihi köprü. Uzunluğu 74, 40 m olup genisliği 6
  • Istanbul un 50 km batısında yer alan Hezarfen Havaalanı nın güneyinde Büyükçekmece Gölü güneydoğusunda Arnavutköy ilçesi ve kuzeyinde O - 3 Otoyolu bulunmaktadır
  • doğuda Kırklareli ilinin Karadeniz kıyılarından biraz içeride ve Büyükçekmece Gölü - Rumeli Feneri olup güney sınırları da Enez - Evrese - Sarköy çizgisidir