Back

ⓘ Türkiyede siyaset, Türkiyenin kuvvetler ayrılığı ilkesine dayalı bir yapısı vardır. Yasama, Yürütme ve Yargı erklerinden olusan üçlü kuvvet ayrılığı ilkesi teme ..




Türkiyede siyaset
                                     

ⓘ Türkiyede siyaset

Türkiyede siyaset, Türkiyenin kuvvetler ayrılığı ilkesine dayalı bir yapısı vardır. Yasama, Yürütme ve Yargı erklerinden olusan üçlü kuvvet ayrılığı ilkesi temel alınmıstır. Buradaki üç erk; Yasama, Yürütme ve Yargı tarafından olusmaktadır.

Su anda Türkiye Cumhuriyeti siyasetinde;

  • Mustafa Sentop TBMM Baskanı,
  • Fuat Oktay Cumhurbaskanı Yardımcısı,
  • Kemal Kılıçdaroğlu Ana Muhalefet Partisi Lideri dir.
  • Recep Tayyip Erdoğan Cumhurbaskanı,
                                     

1. Arka plan

Yasama; Türkiyede tek meclisli yasama organı vardır. Türkiye Büyük Millet Meclisi, asli görevi yürütmeyi denetlemek olan, yasa yapma, değistirme ve yürürlükten kaldırma gücüne sahip bir tür katılımcı parlamento ve anayasal devlet organıdır.

Yürütme; Cumhuriyet rejimi ile yönetilen Türkiyede Cumhurbaskanı, Devletin basıdır. Bu sıfatla Türkiye Cumhuriyetini ve Türk Milletinin birliğini temsil eder; Anayasanın uygulanmasını, Devlet organlarının düzenli ve uyumlu çalısmasını temin eder.

Yargı; Türkiyede yargı yetkisi bağımsız ve tarafsız mahkemeler ve yüksek yargı organları tarafından kullanılır.

                                     

2.1. Yasama Parlamento

Türkiye Cumhuriyetinin 23 Nisan 1920de kurulmus olan yasama organıdır.

Yasama; asli görevi yürütmeyi denetlemek olan, yasa yapma, yasa değistirme ve var olan yasaları yürürlükten kaldırma yetkisidir. Türkiye Cumhuriyeti anayasasına göre Türkiyede yasama görevi TBMMye aittir. Bundan dolayı ülkenin kanunlarını TBMM belirler.

Anayasanın 108nci Maddesine göre, yasama yetkisi Türk Milleti adına Türkiye Büyük Millet Meclisi genel seçimleri, bes yılda bir, serbest, esit, tek dereceli, genel oy esaslarına göre, yargı organlarının genel yönetim ve denetimi altında yapılır.

Milletvekili seçilebilmek için, en az ilköğretim mezunu olmak ve ayrıca, Anayasada yazılı diğer seçilme yeterliliklerine sahip olmak gerekir. TBMM üyeleri, yasama dokunulmazlığına sahiptir.

Türkiyede ilköğretim mezunu olmak, milletvekili olmak için yeterlidir.

Milletvekilleri her ilin nüfus yoğunluğuna göre dağıtılır. Partiler her ilden çıkacak vekil sayısına göre seçim sürecinde aday listesini belirler ve seçmenin önüne koyar. Türkiyede milletvekili seçimlerin siyasi partilere %10 barajı uygulanır. Baraj altında kalan bir siyasi partinin milletvekili adayı, bölgesinde yeterli oyu dahi alsa milletvekili olamaz.

Türkiyede tek meclis vardır ve TBMM üyelerine milletvekili denir. Çoğu modern ülkede, çift meclis olduğu için, milletvekili genelde alt kanattaki üyelere verilen isimdir, üst kanadın senato gibi farklı bir ismi vardır.

Milletvekilleri genelde belirli siyasi partilere bağlıdır. Ancak adaylar bağımsız olarak da istediği bölgeden seçime katılabilirler.

                                     

2.2. Yasama Siyasi partiler

Siyasi Partiler Yasasına uygun olarak kurulan partiler, Türk halkından Genel Seçimlerde su anda %10 yüzde on olan barajı geçtikleri takdirde ülkeyi yönetmek için veya TBMMde yer almak için Yasama görevlerini yerine getirirler, çoğunluğa sahip olununca Yürütme erkine sahip olurlar.

                                     

2.3. Yasama Milletvekili seçilme yeterliliği

MADDE 76. – Değisik: 21.01.2017 - 6771/3 md. Onsekiz yasını dolduran her Türk milletvekili seçilebilir.

Değisik: 21.01.2018 - 6771/3 md. En az ilkokul mezunu olmayanlar, kısıtlılar, askerlikle ilisiği olanlar, kamu hizmetinden yasaklılar, taksirli suçlar hariç toplam bir yıl veya daha fazla hapis ile ağır hapis cezasına hüküm giymis olanlar; zimmet, ihtilas, irtikap, rüsvet, hırsızlık, dolandırıcılık, sahtecilik, inancı kötüye kullanma, dolanlı iflas gibi yüz kızartıcı suçlarla, kaçakçılık, Resmî ihale ve alım satımlara fesat karıstırma, Devlet sırlarını açığa vurma, terör eylemlerine katılma ve bu gibi eylemleri tahrik ve tesvik suçlarından biriyle hüküm giymis olanlar, affa uğramıs olsalar bile milletvekili seçilemezler.

Hâkimler ve savcılar, yüksek yargı organları mensupları, yükseköğretim kurumlarındaki öğretim elemanları, Yükseköğretim Kurulu üyeleri, kamu kurum ve kuruluslarının memur statüsündeki görevlileri ile yaptıkları hizmet bakımından isçi niteliği tasımayan diğer kamu görevlileri ve Silahlı Kuvvetler mensupları, görevlerinden çekilmedikçe, aday olamazlar ve milletvekili seçilemezler.



                                     

3.1. Yürütme Cumhurbaskanı

Türkiyede 1923te Cumhuriyetin ilanı ile devlet baskanı Cumhurbaskanı sıfatını almıstır. Cumhur kelimesi Arapça halk, topluluk anlamına gelmektedir. Ilk önceleri Reis-i Cumhur biçiminde kullanılan unvan zamanla Cumhurbaskanı olarak sekillenmistir.

Cumhurbaskanı Devletin basıdır. Bu sıfatla Türkiye Cumhuriyetini ve Türk Milletinin birliğini temsil eder. Anayasanın uygulanmasını, Devlet organlarının düzenli ve uyumlu çalısmasını temin eder.

Cumhurbaskanının hastalık ve yurt dısına çıkma gibi sebeplerle geçici olarak görevinden ayrılması hallerinde, görevine dönmesine kadar; ölüm, çekilme veya baska bir sebeple Cumhurbaskanlığı makamının bosalması halinde de yenisi seçilinceye kadar, Cumhurbaskanı Yardımcısı, Cumhurbaskanlığına vekâlet eder ve Cumhurbaskanına ait yetkileri kullanır.

Cum­hur­bas­ka­nı, kırk ya­sı­nı dol­dur­mus ve yük­sek öğ­re­nim yap­mıs Tür­ki­ye Bü­yük Mil­let Mec­li­si üye­le­ri ve­ya bu ni­te­lik­le­re ve mil­let­ve­ki­li se­çil­me ye­ter­li­ği­ne sa­hip Türk va­tan­das­la­rı ara­sın­dan, halk ta­ra­fın­dan se­çi­lir.

2007 yılında yapılan referandumla Cum­hur­bas­ka­nı­nın gö­rev sü­re­si yedi yıldan bes 5 yıla indirilmistir. Daha önce sadece bir dönem için seçilebilen Cumhurbaskanının bir ikinci dönem daha seçilebilmesi kabul edilmistir. Yine bu referandumla daha önce TBMM üyeleri tarafından seçilebilen Cumhurbaskanının halk tarafından seçilmesi kabul edilmistir.

                                     

3.2. Yürütme Cumhurbaskanlığı hükûmet sistemi

Türkiyede 2017 Türkiye anayasa değisikliği referandumundan %51.41 çıkması ile uygulanmaya baslanan sistem. Türkiye Cumhurbaskanı Recep Tayyip Erdoğanın 2 Mayıs 2017de AK Partiye üye olması ile baslamıstır. Sistem TBMMde 339 milletvekili ile kabul edilmistir. Yurt dısında kısmen baskanlık sistemi olarak bilinmektedir.

Türkiye Cumhuriyetinin ilk cumhurbaskanı olan Mustafa Kemal Atatürk, hem Cumhuriyet Halk Partisi genel baskanlığı hem de Türkiye Cumhuriyeti cumhurbaskanlığı görevini aynı anda yapmıstır. Ayrıca Ismet Inönü CHPye, Celâl Bayar ise Demokrat Partiye üye bir sekilde cumhurbaskanlığı yapmıstır. Cumhurbaskanı 1961 Anayasasında kuvvetler ayrılığı kapsamında partisiz hale getirilmistir. 16 Nisan 2017 tarihinde anayasada yapılan değisiklik ile cumhurbaskanın partisi ile ilisiğinin devam etmesine izin verilmistir. Bunu takiben Cumhurbaskanı Recep Tayyip Erdoğan, 2 Mayıs 2017 tarihinde AK Partiye üye olmustur.



                                     

3.3. Yürütme Basbakanlık 1920-2018

Türkiyede Basbakan, 1920-2018 yılları arasında hükûmetin bası ve Bakanlar Kurulunun baskanı olarak görev yapan makamdı. Basbakan, Türkiyede yapılan genel seçim sonucuna göre Cumhurbaskanınca TBMM üyeleri arasından atanırdı. Basbakanlık, 2017 Türkiye anayasa değisikliği referandumunun ardından yapılan 2018 Türkiye genel seçimleri ile birlikte kaldırıldı.

                                     

3.4. Yürütme Bakanlar

Türkiyede Cumhurbaskanının baskanlık ettiği ve tüm bakanların bir araya gelip kararlar aldığı kuruldur.

Bakanlar Kurulunun üyeleri sunlardır;

  • Ulastırma ve Altyapı Bakanı
  • Aile, Çalısma ve Sosyal Hizmetler Bakanı
  • Gençlik ve Spor Bakanı
  • Cumhurbaskanı
  • Çevre ve Sehircilik Bakanı
  • Tarım ve Orman Bakanı
  • Adalet Bakanı
  • Millî Eğitim Bakanı
  • Hazine ve Maliye Bakanı
  • Millî Savunma Bakanı
  • Sağlık Bakanı
  • Kültür ve Turizm Bakanı
  • Cumhurbaskanı Yardımcısı
  • Ticaret Bakanı
  • Içisleri Bakanı
  • Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı
  • Dısisleri Bakanı
                                     

4.1. Yargı Mahkemeler

Türkiyede yargı yetkisi bağımsız ve tarafsız mahkemeler ve yüksek yargı organları tarafından kullanılır.

Anayasa Mahkemesi AYM, yüksek yargı organı olup, yasaların Anayasaya uygunluğunu denetleyerek, yürürlüğe girmesine ya da iptaline karar veren son mercidir. Ayrıca Yüce Divan olarak da görev yapar.

Yargıtay adli yargı organıdır. En üst mahkeme Yargıtaydır ve son karar verici mekanizmadır. Aldığı içtihat kararları bağlayıcıdır.

Danıstay idari yargı organıdır. Idari davaların bakıldığı mercidir. Aldığı kararlara Yürütme uymak zorundadır.

Sayıstay mali yargı organıdır. Tüm kamu kurum, kurulus ve iktisadi tesebbüslerin muhasebat sistemini denetlemekle yükümlüdür.

Hakimler ve Savcılar Kurulu ise hakim ve savcıların tayin, terfi ve atama islerinden sorumludur.

Anayasada yargı bölümü, hukuk devleti ilkesi esas alınarak mahkemelerin ve yargıçların bağımsızlığı ve yargıç güvencesi temeli üzerine oturtulmustur. Bu, hak arama özgürlüğünün gereği, insan hak ve özgürlüklerinin güvencesidir.

                                     

5. Güvenlik

Türk Silahlı Kuvvetleri, Türkiyeye gelebilecek olan tehditlere karsı ülkeyi savunmakla görevlendirilmis olan silahlı devlet kuvvetidir ve Millî Savunma Bakanlığına bağlıdır.

Emniyet Genel Müdürlüğü, ülke içerisindeki tüm polis teskilatının bağlı olduğu kurumdur. Asayisi sağlar ve gözetir, yargı kurumunun talebi üzerine kisileri mahkeme önüne çıkartır. Içisleri Bakanlığına bağlıdır.

Jandarma Genel Komutanlığı, Türkiyede il ve ilçe belediye sınırları dısında kalan veya polis teskilatı bulunmayan yerlerdeki genel kolluk kuvvetidir. Içisleri Bakanlığına bağlıdır.

Sahil Güvenlik Komutanlığı, Türkiyenin bütün sahillerinde, iç suları Marmara Denizi ile Istanbul ve Çanakkale boğazlarında, liman ve körfezlerinde, karasularında, münhasır ekonomik bölgesi ile ulusal ve uluslararası hukuk kuralları uyarınca egemenlik ve denetimi altında bulunan deniz alanlarında hizmet veren silahlı bir genel kolluk kuvveti. Içisleri Bakanlığına bağlıdır.

Millî Istihbarat Teskilâtı MIT, Türkiyenin Cumhurbaskanlığına bağlı resmî istihbarat örgütüdür.



                                     
  • Yahudiler ve Ermeniler olduğu tezi islense de Lozan Antlasması nda bu yollu bir gönderme bulunmamaktadır. Gayrimüslim Oran, Türkiyede azınlıklar sayfa 26.
  • arkadaslarının, evliyaların isimleri kisi adı yaygın olarak kullanılır. Türkiyede yasayan insanların en çok kullandığı isimler: En çok kullanılan 50 erkek
  • the Pre - Islamic Turkish Thought 2004. Türk Düsüncesi 1&2, 2009 - 2010 Türkiyede Felsefenin Gelisimi, Anadolu Üniversitesi, , 2012 ILEM tarafından tarih
  • Kaplan ve Gültekin Sâmanoğlu nun sanat ve edebi yatla toplum, devlet ve siyaset iliskilerini ele alan yazıları yayımlanmıstır. Hisar dergisinin çoğu siir
  • Kral Fanlar Kral Yerel Kral Biyografi Mehmet in Gezegeni Kral Tatil Kral Siyaset Kral TV Top 20 Atıs Serbest Ben O Biraz Dünden Biraz Bugünden Serkan Kaya
  • biçimidir. Eski diktatörler genellikle muhaliflerini susturmak ve halkı siyaset alanının dısına itmekle yetinmislerdir. 20. yüzyıl popülist diktatörleri
  • dönemlerde daha çok demokrasi ve özgürlük ideolojileri Osmanlıcılık temelinde siyaset yaptıysa da, 1911 yılından sonra Imparatorluğa karsı artan etnik bölücü
  • konsolosluğu bulunmayan ülkeler, Türkiye ile diğer ülkelerde yerlesik büyükelçilikleri vasıtasıyla iletisim kurarlar. Türkiye ile bu yolla 20 ülke diplomatik
  • ibret olsun babında tek tek bazı kahvehaneleri kapatarak bir tür yıldırma siyaseti takip etti. Yasaklamalara rağmen Istanbul daki kahvehanelerin sayısı artmaya
  • ve birçok kus türü mevcuttur. Anadolu da soyu tükenmis Hazar kaplanın Türkiyedeki son bireyi Subat 1970 te Uludere de Sehit Sen isimli bir köylü tarafından
  • Mersin Deniz feneri Muğdat Camii Liman Mersin Kongre ve Kültür Merkezi Türkiyenin ve Mersinin ilk Gökdeleni a b c Güncel Nüfus Değerleri tuik.gov.tr