Back

ⓘ Wrangell–St. Elias Ulusal Parkı ve Koruma Bölgesi Amerika Birlesik Devletleri Alaska eyaletinde Anchorage sehrinin batı yakınlarında bulunan, 33.682.5 km² yüzöl ..




Wrangell–St. Elias Ulusal Parkı ve Koruma Bölgesi
                                     

ⓘ Wrangell–St. Elias Ulusal Parkı ve Koruma Bölgesi

Wrangell–St. Elias Ulusal Parkı ve Koruma Bölgesi Amerika Birlesik Devletleri Alaska eyaletinde Anchorage sehrinin batı yakınlarında bulunan, 33.682.5 km² yüzölçümünü kapsayan, ABD Ulusal Park Hizmeti tarafından idare edilen bir millî parktır. Ulusal park ve koruma bölgesi birlikte 53.320.757 km² alanla, federal büro-daire olan Ulusal Park Hizmeti tarafından idare edilen en genis arazili kurulustur.

Bu ulusal park ABD için 5.389 m rakımla ikinci yüksek dağ olan Saint Elias Dağını ve etrafındaki yüksek dağlık arazileri korumak maksadıyla kurulmustur. Bu kadar yüksek bir dağın denizden sadece 16 km uzakta olduğunu belirtmek, bu dağlık arazinin ne kadar dik meyilli ve sarp olduğuna bir göstergedir. Bu park ve Saint Elias Dağının hemen doğusunda uluslararası ABD-Kanada sınırı üzerinde bulunmaktadır. Bu yüksek dağlık bölgenin Kanada sınırı içinde bulunan kısmı Kanada Ulusal Parkı olan Kluane Ulusal Parkı içine alınıp korunmaktadır ve Saint Elias Dağı Kanada ülkesi için de en yüksek ikinci nokta olmaktadır. Bu dağlık arazinin güneyinde ABD "Glacier Bay Ulusal Parkı" bulunmaktadır. Bu ulusal park ve koruma alanının 3.674 km² lik bir kısmı daha sıkı koruma sartları altında olarak ABDnin en büyük "Vahsi Alan" olarak ilan edilmistir.

                                     

1. Tarihçe

Bu ulusal parka dahil olan araziler 1960li ve 1970li yıllarda Alaskada bulunan büyük federal devlete ait oldukları için ortaya önemli siyasal ve ideolojik sorunlar ortaya çıkartmıslardı. Ülke içinde birçok doğanın ve çevrenin korunması inançları olan kisiler ve ABD Kongresi içinde Alaskadaki federal arazileri korunması için büyük siyasi gayretler gösterip uğrasmaktaydılar. Bunlara karsı olarak Alaska eyalet politikacıları bu federal arazilerinin Alaska eyaletine ve bu eyalette önemli olan özel sektöre geçmesini sağlamak için bu koruma tekliflerine siddetle karsı koymakta idiler. Bunlar teklifler ve karsı tekliflerle bir çare bulmayı önlemekte idiler. En sonunda bir çare olarak Alaskada bulunan 15 doğal güzellik bölgesi ile birlikte 39. ABD Devletbaskanı olan Jimmy Carter tarafında 1906 tarihli "Antikiteler Kanunu" ile devlet baskanlarına verilen imtiyaz ve yetkileri kullanarak 1 Aralık 1978de "Saint Elias-Wrangell Ulusal Anıtı" kurulmaasını sağladı. Bu arazilerin korunması ve idaresi federal devletin bir kolu olan "Ulusal Park Hizmeti"ne devredildi.

1979da UNESCO "ABD Wrangell-St Elias Ulusal Anıtı" ile ona bağlı olan Kanada "Kluane Ulusal Parkı"nın özellikle çok büyük buzullar ve karlı, buzlu ve donmus gayet büyük doğa alanında yasayan Kuzey Amerika boz ayısı, ren geyiği ve dall yaban koyunu habitatini korumak amacı ile Kanada "Klaune Ulusal Parkı" ile ABD "Wrangell-Saint Elisa Ulusal Parkı"nı birlikte Dünya Mirasları listesine aldı. Bu UNESCO Dünya Mirasları seklinde koruma alanı 1992de yapılan revizyon ile ABD Glacier Bay Ulusal Parkını da ihtiva etmesi karar alındı ve 1994te yapılan yeni bir revizyionu ile bu alana Kanada Eyalete Vahsi Parkı "Tathenshi-ALsek" eklendi.

1980de ABD Kongresi "Alaskada Ulusal Ilgilenilen Arazilerin Konservayonu Kanunu" Ingilizce: Alaska National Interest Lands Conservation Act" veya kısaca ANILCA ile Alaskada kurulmus olan 18 ulusal anıtın statüsünu değistirdi ve bunların hepsi Wrangell-St.Elias Ulusal Anıtı dahil ulusal park olarak kabul edildi. Böylece 1970li yıllarda uzun suren siyasi ve ideolojik anlasmazliklar bir nebze kapatilmis oldu. Cevrecilerin istegine uygun olarak Alaska eyaletinin vahsi ve hatta insan eli degmemis olan büyük alanlar koruma altina alinmis oldu. Diğer taraftan bu arazilere verilen ulusal park statüsü ile gelecekte federal devletin ve devletbaskaninin bu araziler üzerinde uygulayabilecekleri tedbir ve politikalar gayet kısıtlanmıs oldu.

                                     

2. Dıs bağlantılar

  • UNESCO Dünya Mirasları Listesi 7224 Aralık 2018 tarihinde Wayback Machine sitesinde arsivlendi. Ingilizce
  • Ulusal Park Hizmeti: Wrangell–St. Elias Ulusal Parkı 21 Mart 2016 tarihinde Wayback Machine sitesinde arsivlendi. Ingilizce
  • Ingilizce
                                     
  • ülkede ve üç idari bölgede bulunan parklardan olusur: Klaune Ulusal Parkı ve Koruma Alanı Kanada Wrangell St Elias Ulusal Parkı ve Koruma Bölgesi ABD
  • Bölge Wrangell St Elias Ulusal Parkı ve Koruma Bölgesi kapsamında koruma alanı ilan edilmistir. Ulasım küçük uçakların yanı sıra dağ tırmanısları ve kızaklarla
  • tarafı Kluane Ulusal Parkı nda Amerika Birlesik Devletleri tarafı Wrangell St Elias Ulusal Parkı ve Koruma Bölgesi de yer almaktadır. Elias Türkiye de
  • alındı. Bu 1992 ve 1994 te revize edilip uzaltıldı ve Wrangell - St Elias Ulusal Parkı ile Tatshenshini - Alsek Kanada Eyalet Parkı bölgesi ile birlikte bir
  • Denali Ulusal Parkı ve Koruma Bölgesi Ingilizce: Denali National Park and Preserve Amerika Birlesik Devletleri Alaska eyaleti iç bölgesinde, Denali Borough
  • itibarıyla en büyük ulusal park Alaska da bulunan ve yüzölçümü 44.313 km² olan Wrangell - St Elias Ulusal Parkı ve Koruma Bölgesi dir Bu ulusal parkın yüzölçümü
  • Clark Gölü Ulusal Parkı ve Koruma Bölgesi güneybatı Alaska da bulunan bir ABD millî parkıdır Ilk kez 1978 de Ulusal Anıt ilan edildiyse de 1980 yılında
  • Great Sand Dunes Ulusal Parkı ve Koruma Bölgesi Ismin Türkçesi: Büyük Kumullar Amerika Birlesik Devletleri Colorado eyaletinde, Alamosa küçük sehri yakınlarında
  • Katmai Ulusal Parkı ve Koruma Bölgesi Alaska nın güneyinde yer alan, boz ayılarıyla ve Ten Thousand Smokes Vadisi On Bin Duman Vadisi yle ünlü bir ABD
  • Arctic Ulusal Parkı ve Koruma Bölgesi Ismi Türkçe: Arktika nın Kapıları Ulusal Parkı Amerika Birlesik Devletleri Alaska eyaletinin kuzey kesiminde ve tümüyle
  • adasının büyük bir kısmını ve Maine eyaletinin Atlas Okyanus unda bulunan sahil adalarını koruma altına almıstır. Acadia Ulusal Parkı nda Bass Harbour deniz
  • sağlayan karayolu bulunmaktadır. Ulusal Parkı n genel haritası Batıda Tucson Dağları Bölgesi Doğuda Rincon Dağları Bölgesi Iklim çok kurak olmakta bazı