Back

ⓘ Olympic Ulusal Parkı Amerika Birlesik Devletleri Washington eyaletinde, Seattle sehri yakınlarında bulunan, Olympic Yarımadasının 3.734 km² yüzölçümünü kapsayan ..




Olympic Ulusal Parkı
                                     

ⓘ Olympic Ulusal Parkı

Olympic Ulusal Parkı Amerika Birlesik Devletleri Washington eyaletinde, Seattle sehri yakınlarında bulunan, Olympic Yarımadasının 3.734 km² yüzölçümünü kapsayan, ABD Ulusal Park Hizmeti tarafından idare edilen bir millî parktır.

Olympic Ulusal Parkı üç değisik makro-bölgeye bölünebilmektedir:Pasifik Büyük Okyanus sahili; Olympic Dağı ve ılıman bölge yağmur ormanı.

                                     

1. Ulusal Parkın tarihi

Bu ulusal parkı ilk defa 3 Subat 1909da ABD cumhurbaskanı Theodore Roosevelt tarafından yayımlanan bir kararname ile "Olypmus Dağı Millî Anıtı" adı altında 2.586.75 km² kapsayan bir bölgede kurulmustur. Fakat sonra gelen ABD cumhurbaskanları bu alanı bazı ōzel çıkarları tatmin etmek için değistirilip küçültmek için ek kararnamelr yayımlamıslardır: 4 Mart 1912de cumhurbaskanı William Taft, 5 Kasım 1915te Woodrow Wilson 1.267.79 km² ve 1 Temmuz 1929da Calvin Coolidge.

Bu değissiklikleri önlemek icin ABD Kongresinden çıkarılan kanun izini ile 29 Haziran 1938de ABD cumhurbaskanı Franklin D. Roosevelt tarafından bir ulusal park olarak statüsü değistirilmistir. 1976da Olympic Ulusal Parkı Uluslararası Biyoküre Rezervi olarak nitelenditilerek uluslararası önemi kabul edilmistir. 1981de UNESCO Dünya Miraslarına dahil edilmistir. 1988de ABD Kongresi bu ulusal parkın alanının %95ini kapsayan bir arazi bölgesini Olympic Vahsi Alanları olarak nitelendirilmesini kabul edip ulusal parklara sağlanan koruma sartlarından daha sıkı tedbirlerle korunmasını sağlamıstır.

                                     

2.1. Coğrafya Fiziksel coğrafya konumu

Ulusal park Washington eyaletinin kuzeybatısından bulunan deniz kıyısı yakınlarında bulunan engebeli tepelik arazide bulunmaktadır. Bu eyaletin Clallam, Grays Harbor, Jefferson ve Mason ilçelerinin county arazilerinin çoğunluğunu içine almaktadır. Parkın bulunduğu Olympic yarımadasının batısında Büyük Okyanus, kuzeyinde "Juan de Fuca Boğazı" ve güneyinde "Puget Körfezi" bulunmaktadır. Güneyinden Kuzey Amerika kıtası karasına doğrudan kara ile bağlıdır. Parkın 100 km kadar doğusunda ADın önemli metropoliten sehrilerinden olan Seattle bulunmaktadır.

Park fiziksel coğrafya açısındna iki bölge halindedir. En büyük bölge yarımadanın içerisinde bulunan engebeli dağlık bölgedir. Diğer bölge yarımadanın batı ucunda 100 km kadar batıa Büyük Okyanusa uzanan dar sahil serididir. Bu ikinci bölge bazı adaları ve sahile çok yakın ama denizde bulunan kayaları da ihtiva eder. En parkın önemli birinci bölgesi Olympic Dağları adı verilen dağlık masiften olusur. Bu dağlık masifteki en yüksek zirveler Olympus Dağı 2432m, Carrie Dağı2132 m, Anderson Dağı 2231 m ve Deception Dağı 2374 m adlidirlar.

                                     

2.2. Coğrafya Iklim

Park arazisinin rakımı deniz kıyısında 0 mden 2000 m. asan dağ zirvelerini içine aldığı için iklim değisik yörelerde çok değisiklik göstermektedir. Genel olarak iklim Koppen sınıflandırılmasına göre Cbf olarak "okyanus iklimi" olarak nitelendirilmektedir. Böylece kıslar ılımlı ve ıslak; yazlar ise rahatlık verici sıcak olarak geçmektedir.

Olympic Ulusal Parkında iklim bulunulan mevkiye göre çok değisiklik göstermektedir. Parkın doğusunda bulunan bir "çağlayanlar zinciri" Amerika kıtasının kuzeyinden gelen kutup hava akımlarına karsı bir set olarak rol oynarlar. Bu nedenle ve parkın fazla değisken olmayan okyanusa yakınlığı dolayısıyla parktaki ısılar aynı enlemdeki kuzey Amerika alanlarından daha yüksek olmaktadır. Parkın yanındaki Büyük Okyanus, ortalama ısıyı yükseltiği gibi park bölgesine denizden çok ıslak hava yığınlarının gelmesine ve bu ıslak hava yığınlarının parktaki yüksek dağlarla karsılastığı zaman çok yüksek miktarda yağısa sebep olmaktadır. Park ve yakınlarındaki bölgeler örneğin Seattle sehri ABDde en çok yağmur alan bölgeler olarak bilinmektedir. Bu yağıslar yüksek zirvelerde örneğin Olympus Dağı kar olarak düsmektedir. Ayrıca bu parkın doğu tarafı iklimi batı tarafına nisbetle daha az yağıslı olmasına neden olmaktadır. Parktaki yıllık ortalama yağıs miktarı 400 mm ile 600mm arasında değismektedir. Fakat ıslak yağmurlu orman bölgesinde yağıs ortalaması 3.500mmye yaklasık ve Olympus Dağı zirvesinde kar olarak 15.240 mm olmaktadır.

Yıl içinde belirli birkaç hafta "kuru hava dönemi" olarak hiç yağıs göstermeden geçmektedir. Bölgedeki bulunan bazı çok nem isteyen ağaçlar bu "kuru hava döneminde" gereken nemi dağ yamaçlarında gayet olağan olan ıslak sislerden almaktadırlar.

Su tablolar Olympic Ulusal Parkı için ısı ve yağıs gözlemlerinin aylık özetlerini vermektedirler:



                                     

2.3. Coğrafya Hidrografi

Parkta Büyük Okyanusa açılan 12 kadar akarsu havzası bulunmaktadır. En önemli akarsu havzaları kuzeyde Elwha Nehri ve Dungeness Nehri; doğuda Dosewallips Nehri; güneyde Queets Nehri ve Quinault Nehri ve batıda Sol Duc Nehri ve Hoh Nehridir.

Parkta 300 kadar sayıda dağ gölü ve göleti bulunmaktadır. Bunlardan en büyüğü 29.2 km² alanlı Ozette Gölüdür.

Olympus Dağında 9 tane buzul bulunmaktadır. Park içinde bulunan buzul sayısı ise 60i geçmektedir.

                                     

3. Ulasım

Olympic Ulusal Parkıın önemli bir özelliği Olympic Yarımadasının etrafını çevreleyen US-101 nolu federal karayolu dısında birkaç kısa kör giris yolu haricinde bu ulusal parkın içeri bölgelerinde motorlu vasıta ulasım yollarının bulunmamasıdır. Yarımadanın içlerinde ulasım ancak sırtçantası tasıyarak yürüyüs ile yapılmaktadır. Bu ulusal parka ziyarete gelenlerin çoğu sadece yarımadayı çevreleyen karayolu US-101 ile Forks ve Aberden arasında bulunan deniz sahillerini ve Port Angelesden çıkan bir karayolu ile "Hurricaine Ridge" zirveler sırtları bölgelerini görmeyi tercih etmektedirler.

Turizm için bu ulusal parkı en iyi sekilde görmek için su güzergâh tavsiye edilmektedir: Otomobille I-5 otoyolu ile kuzeyde Seattledan veya yimne I-5 ile guneydeki Portlanddan yarimadanin turizm ve çevre yolu olan US-101 federal karayolunun baslangici ve sonu olan Olympia kentine gelme; oradan Aberdeenden kuzeye geçme; yarımadayı yine US-101 ile çevreleme ve Olympiada geziyi sona erdirme. Bu güzergahda gezi süresinin 3-4 gün alması tavsiye edilmekte ve su mevkilerini görülmesi tavsiye edilmektedir: "Kalaloch" Kampıng veya Lodge oltindende kalarak sahil bölgesini; "Hoh"da bulunan yağmur ormanını; 3.5 km kadar süren bir yürüyüs ve hatta 13–14 km süren bir çevre yürüyüsü ile "Ozette" mevkini ve göletini; "Crescent Gölü"nü; "Hurricaine Ridge" zirveler sırtını ve "Staircase".

                                     

4. Dıs bağlantılar

  • Ulusal Park Hizmeti: Olympic Ulusal Parkı Ingilizce
  • Üniversitesi Dijital Kütüphanesi – The Pasifik Kuzeydoğu Olympic Yarımadası Community Müzesi*
  • UNESCO Dünya Mirasları Listesi 15124 Aralık 2018 tarihinde Wayback Machine sitesinde arsivlendi. Ingilizce
                                     
  • Parkı nda Schooner Burnu Acadia Ulusal Parkı levhası ABD deki ulusal parklar listesi Ulusal Park Hizmeti Olympic Ulusal Parkı Ingilizce Ingilizce
  • 123 37 05 B 47.79833 K 123.61806 B 47.79833 - 123.61806 Olympic Yarımadası Ingilizce: Olympic Peninsüla Kuzeybatı ABD de Washington eyaletinin batısında
  • batısındaki Olympic Yarımadasından bulunan ve tümüyle Olympic Ulusal Parkı içindeki en yüksek ve en fazla göze çarpan bir dağ. Olympus Dağı Olympic Ulusal Parkı nın
  • Ulusal Parkı ABD nin Kaliforniya ve Nevada eyaletlerinde bulunan ulusal park. Parkın yüzölçümü 13.650 kilometre karedir. Death Valley Ulusal Parkı Badwater
  • Mamut Mağarası Ulusal Parkı Ingilizce: Mammoth Cave National Park Amerika Birlesik Devletleri Kentucky eyaletinin merkezi bölgesinde, Brownsville sehri
  • Yosemite Ulusal Parkı joʊsɛmɨti ː Amerika Birlesik Devletleri nin Kaliforniya eyaletinin orta ve doğusundaki Tuolumne, Mariposa ve Madera ilçelerinde
  • Glacier Ulusal Parkı Amerika Birlesik Devletler in Montana eyaletinin batısında bulunan Kalispell sehri yakınında 41.101 km² yüzölçümünü kapsayan ve Kanada nın
  • ve dünyanın ilk ulusal parkı olmustur. Dünyanın ilk ve en eski ulusal parkı olma özelliğini tasımaktadır. Yellowstone Ulusal Parkı nın büyüklüğü yaklasık
  • Arches Ulusal Parkı ABD nin Utah Eyaleti nde bulunan ulusal park. Bu ulusal parkın yüzölçümü 310 kilometre karedir. Bu alanda 2000 den daha çok sayıda
  • Kanyon Ulusal Parkı Ingilizce: Grand Canyon National Park Amerika Birlesik Devletleri nin Arizona eyaleti sınırlarında bulunan en eski ulusal parktır
  • Wrangell St. Elias Ulusal Parkı ve Koruma Bölgesi Ingilizce: Wrangell St. Elias National Park and Preserve Amerika Birlesik Devletleri Alaska eyaletinde