Back

ⓘ Palas Tuzla Gölü, Kayseri ili, Sarıoğlan ilçe sınırlarında bulunan tektonik olusumlu tuzlu göldür. Yüzey rakımı 1131 m, uzunluğu 8 km, genisliği 8 km, alanı 23. ..




Palas Tuzla Gölü
                                     

ⓘ Palas Tuzla Gölü

Palas Tuzla Gölü, Kayseri ili, Sarıoğlan ilçe sınırlarında bulunan tektonik olusumlu tuzlu göldür. Yüzey rakımı 1131 m, uzunluğu 8 km, genisliği 8 km, alanı 23.5 km 2 dir. Faylar ile çevrelenen, kapalı havza özellikli Palas Ovasının en alçak alanıdır.

                                     

1. Genel özellikleri

Türkiyede fazlaca bulunan tuzlu göllerden ayırmak için yakınındaki Palas köyünün adı ile anılır. Insanların olumsuz etkilerinden ve çevre sartlarından kısmen kurtulmayı basaran tek tuzlu göldür. Palas Ovasında bulunan gölün Kayseriye uzaklık mesafesi ise 40 km.dir. ’Önemli Doğa Alanı’’ olan Palas Tuzla Gölü, 1993 yılında 1. derece doğal sit alanı ilan edildi.

Sığ olan göl, yağıslar ile kısın genislemekte, buharlasma ile yazın daralmaktadır. Gölün çekildiği alanlarda biriken tuz ve kum rüzgar erozyonuna uğramaktadır. Tuzla Gölü Havzası, GD–KB doğrultusunda uzunluğu 30 km, genisliği 16 km, alanı 455 km 2 dir. Çevresi Göztepe, Kırkız, Elmalı Dağı ve ısıl Tepesi tarafından çevrilidir. Gölün batısından, Ömerhacılı köyü yakınlarında Kızılırmaka uzaklığı 2.2 kmdir.

                                     

2. Hidrografya

Tuzla Gölü Havzasında yeraltı suları, mevsimlik ve sürekli akarsular, bir miktar kaynak suları bulunur. Akarsu ağı gelismemistir. Havzanın doğusundan doğup göle dökülen Değirmen Dere önemlidir. Kapalı havzada ayrıca Soğukpınar, Yertaspınar, Baspınar ve Körpınar dereleri bulunur. Dağların havza çukuruna bakan yamaçlarında bazı kısa boylu, geçici akarsular bulunur: Fındıklı Dere, Çataldere, Göğ Dere, Eğri Dere, kuru dere, Dibiçıkmaz Dere, Lale Dere, Gök Dere, Kevker Dere, bunlardan bazılarıdır. Göl akarsular, yağmur ve kar suları, kaynaklar ile beslenir.

Tuzla Gölü seviyesinde genel bir düsüs görülmektedir. Seviye 1985ten önce 1132 mden yüksekte iken, zamanımızda 1131 myi geçememektedir. Göl çevresi yıllık yağısı 300 mmden azdır. 1975 yılında yıllık ortalama sıcaklık 9.79 °C iken 20115te 11.75 °Cye çıkmıs, 2020de 12–12.5 °C, 2025te ise 12.5 °Cnin üzerinde olacağı tahmin edilmektedir. Göl alanı 1975ten itibaren küçülmektedir. Uydu ölçümlerine göre yağıslı dönemlerde; 1975te 32.8 km², 2015te 21.76 km², kurak dönemde, 1975te 28.5 km², 2015te 12.76 km²dir.

Gölün su kaybetmesinin sebepleri arasında; sıcaklıkların artması, yağısların azalması, tarımsal sulamada kullanılan derelerin göle ulasamaması ve yeraltı sularının fazla kullanılması, bulunmaktadır. Yanlıs arazi kullanımı ve küresel ısınma ile birlikte iklim yarı kuraktan, kurak iklime doğru evrilmis, hassas denge bozulmus ve çöllesme belirmeye baslamıstır.

                                     

3. Tarihçe

Göl ve çevresi MÖ 2. bin yılının basından günümüze kadar Hititler, Dulkadiroğulları ve Osmanlı Devleti gibi birçok devlet ve beyliğin yerlesim alanı olmus, ticaret ve göç yollarının önemli kesisim noktalarından biri olmustur. Göl ve çevresi tarihi ipek yolunun da üzerinde bulunmaktadır. O dönemde ticaret için Sultanhanı gibi birçok han bulunmaktadır.

                                     

4. Canlı hayatı

Kayseri, Asya, Avrupa ve Afrika kıtalarından göç eden kusların göç yollarının bilesme noktasıdır. Ayrıca Kayseri, önemli sulak alanlar olan Palas Tuzla Gölü, Hürmetçi ve Sultan sazlığına sahiptir. Doğal bitkiler tahrip olmus, ancak tuzcul bitkiler çalı ve otlar ile suya yakın alanlarda küçük ağaç grupları bulunur.

Çesitli ekosistemlerin bir arada bulunup kaynasmasıyla Palas Tuzla Gölü zengin bir biyolojik çesitliliğe sahiptir. IUCN ve Türkiye Kusları Kırmızı Listelerine göre nesli tükenmek tehdidi altında bulunan bazıları göç döneminde burada görülmekte bazıları da burada üremektedir. Bu kuslar asağıda sıralanmıstır;

  • Küçük kerkenez Falco naumanni
  • Akça cılıbıt Charadrius alexandrinus
  • Büyük cılıbıt Charadrius leshenaultii
  • Mahmuzlu kızkusu Hoplopterus spinosus
  • Toy Otis tarda
  • Angıt Tadorna ferruginea

Bölgeye endemik bitki türleri de bulunmaktadır. Bunun yanında bölgedeki diğer bitki türleri sunlardır:

  • Elymus elongatus Host Runemark Dünya da sadece Sultansazlığı nda ve Palas Tuzla Gölü nde bulunmaktadır
  • lyrica Baker
  • Isıl lalesi TuIipa Boiss.

Bölgede bulunan önemli yabani memeli hayvanlar:

  • Gelengi Spermophilus xanthoprymnus
  • Alaca kokarca Vormela peregusna
  • Tilki vulpes
  • Kurt Canis lupus
  • Arap tavsanı Allactaga williamsi


                                     

5. Kullanım

Bazı hastalıklara iyi geldiği düsünülen göl kıyısında çamur banyosu yapılmaktadır. Yazın geri çekilen göl geride tuz tabakası bırakmaktadır. Yöre halkı gölden tuz çıkarmaktadır. Bu tuz çıkarımı kusların habitatına zarar vermektedir. Tarımsal ve evsel atıklar göle ulasmaktadır. Doğal bitki örtüsü bozulmakta, asırı otlatma yapılmaktadır. Sivas–Kayseri yolu göle 7–8 km yakınından geçmektedir, kusların konakladığı bu alandan daha uzakta olmalıdır.

                                     
  • Tuzla Gölü su anlamlara gelebilir: Palas Tuzla Gölü Kayseri nin Sarıoğlan ilçesinde bulunan bir göl Kâmil Abdus Gölü Istanbul un Tuzla ilçesi kıyısında
  • Tuzla, Istanbul Tuzla, Havza Tuzla, Ayvacık Tuzla, Karatas Tuzla Karasu Tuzla Artova Tuzla Erdek Tuzla Taraklı Palas Tuzla Gölü Tuzla tersane kazaları
  • çalısmalar yaptı. Yine kasabada bulunan bozulmamıs ender tuz göllerinden olan Palas Tuzla Gölü için Kayseri Valiliği ile isbirliği içinde tanıtım ve turistik
  • Türkiye nin gölleri listesi 1.Tektonik göller: Tuz Gölü Iznik Gölü Burdur Gölü Manyas Gölü Acıgöl, Uluabat Gölü Eber Gölü Hazar Gölü Sapanca Gölü Seyfe
  • banyosu tipleri: Göletler ve göller Salda Gölü Gökçeada Tuz Gölü Palas Tuzla Gölü Tuzlu göl ve tuzlu nehir suyu Lut Gölü Kaplıcalar Köyceğiz Sultaniye
  • bulunmustur. Tuz Gölü Karapınar ve Palas gölleri tuz elde edilen önemli göllerimizdendir Ankara nın Sereflikoçhisar Ilçesindeki Tuz Gölünde bulunan Kaldırım
  • kaya tuzundan faydalanılmaktadır. Türkiye de tuz üretiminin 28 i Izmir - Çamaltın da deniz suyundan, 64 ü Tuz Gölü Seyfe Gölü ve Palas Gölü nden kalanı