Back

ⓘ Uludağ, Bursa ili sınırları içinde, 2.543 m yüksekliği ile Türkiyenin en büyük kıs ve doğa sporları merkezi olan dağ. Uludağ; Marmara Bölgesinin en yüksek dağıd ..




Uludağ
                                     

ⓘ Uludağ

Uludağ, Bursa ili sınırları içinde, 2.543 m yüksekliği ile Türkiyenin en büyük kıs ve doğa sporları merkezi olan dağ. Uludağ; Marmara Bölgesinin en yüksek dağıdır. Kuzeybatı-güneydoğu doğrultusunda uzanan Uludağın uzunluğu 40 kmyi bulur. Genisliği ise 15–24 kmdir. Toplu ve heybetli bir görünüse sahip olan bu dağın Bursaya bakan yamaçları kademeli, güneye Orhaneline bakan tarafları ise düz ve daha diktir. En yüksek noktası göller bölgesinde yer alan Uludağ tepedir. Uzaktan Bursaya yaklasılırken ve oteller bölgesinde görülen yüksek tepe genelde zirve olarak algılanır. Hâlbuki Zirve gibi görünen o tepenin ismi Kesis Tepedir ve yüksekliği 2.486 mdir. Uludağ tepe Kesis Tepenin 5 km güneydoğusunda yer alır. Dağın kuzey tarafında Sarıalan, Kirazlı, Kadı, Sobra yaylaları vardır.

                                     

1. Tarihi

Antik çağın ilk tarihçilerinden Herodot MÖ 490-420 yazdığı Herodot Tarihi isimli kitabında Uludağ, "Olympos" olarak geçer ve Olymposta Lydia kralı Kroisosun oğlu Atysin yasadığı trajediyi anlatır. Herodottan 400 yıl sonra Amasya doğumlu coğrafyacı Strabon MÖ 64-MS 21 yazdığı 17 kitaptan olusan Coğrafya isimli kitabında Uludağ, Olympos ve Mysia Olymposu olarak geçer. Strabon; "Mysia" isminin aslının Lydialılarda gürgen ağacı anlamına gelmekte olduğunu belirtir. Roma Imparatorluğunda resmi din hıristiyanlık olduktan sonra Uludağda 3. yüzyıldan sonra kesislerin yasadığı ilk manastırlar kurulmaya baslanmıs ve manastırlar 8. yüzyılda sayıca en üst seviyeye çıkmıstır. Uludağda Nilüfer çayı ile Deliçay arasındaki vadi ve tepelerde 28 manastır kurulmustur. Orhan Gazi Bursayı uzun bir kusatmadan sonra teslim almıs ve dağdaki kesislerin yasadığı manastırların bir kısmı terk edilirken, bazılarının yerlerine Doğlu Baba, Geyikli Baba, Abdal Murat gibi müslüman dervislerin inziva yerleri olmustur. Bursanın fethinden sonra Türkler dağa "Kesis Dağı" ismini vermislerdir. 16. yüzyılda Bursaya gelen Alman seyyah Reinhold Lubenau Uludağın Türklerin eline geçtikten sonra kesislerin sadece gündüzleri ibadet için dağa çıktıkları ve manastırların harç kullanılmadan tas duvarlarla yapıldığını belirtir. "Olympos Mysios" veya "Kesis dağı", 1925 yılında Bursa Vilayeti Coğrafya Cemiyetinin girisimleri ve Osman Sevki Bey’in önerisi ile "Uludağ" adını almıstır.

                                     

2. Turizm

1933te Uludağ’a bir otel, bir de muntazam sose yol yapılmıs, böylece bu tarihten itibaren Uludağ kıs kayak sporları için bir merkez haline gelmistir. Düzenli otobüs seferlerinin baslaması da buraya ilgiyi daha da artırmıstır. Sonradan asfaltla kaplanan bu yol Uludağın Kadıyayla hariç bütün yerlesim birimlerini doğrudan Bursaya bağlar. Uludağ modern dağ tesisleri, 1963te hizmete açılan Türkiyenin ilk teleferiği Bursa Teleferik, dördüncü büyük kent olan Bursanın hemen yanında olması ile dağ ve kıs turizminin merkezi olmustur. Uludağ Türkiyenin en büyük kayak merkezidir. Yol durumunun uygunluğu,uzun kıs mevsiminde Ekim-Nisan arası kar bulunması, essiz manzaraları buraya turist çekmektedir. Dağın doruk noktasından açık havada Istanbul, Marmara denizi ve civar yakın yerlerin görünmesi buraya ayrı bir özellik vermektedir. Doğu, kuzey eteklerinin Bursa Ovasına yakın yerlerinde sıcak su kaynaklarının bulunmasından burada kaplıcalar meydana gelmistir. Bursanın Çekirge semtindeki bu kaplıcalar pek çok hastalığa sifa olmaktadır. Teleferik 2014 yılında tümüyle yenilenmis ve Kurbağakaya Oteller bölgesine kadar uzatılmıstır. Ayrıca teleferiğin ara istasyonu olan Sarıalanda ve Sarıalandan telesiyejle ulasılan Çobankayada Kızılay Derneğinin her yaz düzenlediği yaz kampları bulunmaktadır. Kirazlıyayla da kurulu bulunan eski senatoryum binası su anda otel olarak kullanılmaktadır. Uludağda 15 adet özel ve kamuya ait 12 resmi konaklama tesisi vardır. Bunlara ait pek çok telesiyej ve teleski hattı mevcuttur.

                                     

3. Iklim ve bitki örtüsü flora

Uludağın yüksek yerlerinde eski buzullara ait izlere rastlanmaktadır. Karatepenin kuzeyindeki Aynalıgöl, Karagöl ve Kilimligöl buzul gölleri bu izlerin en önemlileridir. Bu göllerin beyaz kar yığınları buraların güzelliğine güzellik katmaktadır. Uludağın Zirvesi olan Uludağ Tepe 2543 m altındaki kuzey çanağında kalıcı kar tabakaları bulunur. Türkiyenin en alçakta kalıcı kar bulunan dağıdır.

Etrafındaki çöküntü sahalarının çevresinde yükselen Uludağda tabakalar arasında yer maden ve maden damar yataklarına rastlanmaktadır. Türkiyenin önemli volfram yatakları buradadır. Iklimi, yüksek dağ özelliğindedir. Yükseklere çıkıldıkça kar yağısı ve miktarı fazlalasır. Yüksekliğe bağlı olarak da ısı azalır. 1700 mnin üzerinde kısın Subat sonunda 150 cm-400 cm arasında kar kalınlığı olusmaktadır. Uludağdan kaynaklanan derin vadiler içindeki pek çok dere, Nilüfer Çayı ile Göksuya ulasırlar.

Uludağ, bitkisel zenginlik bakımından ender yerlerden biridir. Mart ayında alt kademelerde baslayan uyanma, yaz boyunca zirvede devam etmektedir. Özellikle orman kusağının üzerinde yer alan ve pek çok kisi tarafından kıraç olarak bilinen dağda, çok zengin ve bu bölgeye özgü nadir bitki türleri yayılıs göstermektedir.

  • 700–1000 m arası: kestane, kayın, sapsız mese, titrek kavak, karaçam, ya kızılcık, alıç, geyikdikeni, musmula,
  • 1500–2100 m arası: Uludağ köknarı, bodur ardıç, yaban mersini, ayı üzümü, yabani gül, geyik dikeni, çoban üzümü, söğüt, karaçam, kayın, gürgen, titrek kavak, sırımbağı, yoğurtotu, kekik, bitotu, misk soğanı, hindiba, bahar yıldızı, çok çiçekli gelincik, yabani elma.
  • 1000-1050 metreden itibaren: kayın ormanları 1500 metreye kadar ulasır.
  • 350 mden itibaren: defne, zeytin, katran ardıcı, fındık, laden, funda, kızılçam, maki ve çalılık alanlar,
  • 350–700 m arası: kestane, akçakesme, erguvan, koca yemis, dağ çileği, zeytin, katırtırnağı, Girit ladeni, mazı mesesi, gürgen, kızılcık, alıç, geyikdikeni, sırımbağı, yabani defne, karaağaç, kayın, titrek kavak, karaçam,

Karaçam ormanları arasında sarıçam, 2100 mden sonra bodur ardıçlar, 2300 m kadar otsu türler ile temsil edilen Alpin bitkiler hakimdir. Dağın etek bölümlerinde mese, kestane, çınar, ceviz ağaçlarına, 300–400 m kadar olan kısımda Akdeniz bitkilerine daha yukarılarda nemli orman bitkilerine rastlanır.

Dağın iklimi alt kademelerden zirveye doğru kademeli değisimler göstermektedir. Alt kademelerdeki Akdeniz iklimi ile Karadeniz Ikliminin geçis tipi gözlenir. Yazın Akdenizdeki kadar kurak bir iklime sahip değildir. Zirveye doğru nemli mikro termik iklim tipine dönüsürken, kısları yüksek rakımlarda oldukça sert hava sartları görülür. Doğu Akdeniz iklim grubunun birinci familyasında yer almaktadır. Yıllık ortalama Sıcaklık Zirveye doğru azalmakta yağıs ise artmaktadır. Bursada 100 m yıllık 14.6 °C olan ortalama sıcaklık ve 696.3 mm olan yıllık toplam yağıs, Uludağın kuzey yamacında bulunan Sarıalan meteoroloji istasyonunda 1620 m 5.5 °C ve 1252.1 mm, Uludağ Zirve oteller meteoroloji istasyonunda 1877 m 4.6 °C ve 1483.6 mmye ulasır. Özellikle Kuzeye bakan tarafında karadeniz iklimine benzer iklim gözlemlenir. Sarıalan, Bakacak, Çobankaya mevkilerinde yazın orografik yağıs yamaç yağısı gözlemlenmektedir. Sarıalanda yıllık yağısın % 14.3ü yazın düserken bu oran Uludağ otellerde % 10.9a, Bursada %10.4e düser. Kar yağıslı gün sayısı da zirveye doğru artar. Bursada kar yağıslı gün sayısı 7.5 gün ve karla kaplı gün sayısı 9.4 gün iken Sarıalanda 1620 m kar yağıslı gün sayısı 48.9 gün ve karla kaplı gün sayısı 109.9 güne çıkar, Uludağ otellerde 1877 m kar yağıslı gün sayısı 67.5 gün karla kaplı gün sayısı 179.3 güne ulasır. Uludağda gözlemlenmis en yüksek kar kalınlığı 430 cmdir. En yüksek kar kalınlıklarına genelde mart ayında ulasılır. Oteller bölgesinde Eylül ayı ile Haziran ayı arasında kar yağısı gözlemlenebilir. Ama ağırlıkla kar yağısları Ekim ayında baslar ve Mayıs ayına kadar aralıklarla sürer. Kayak yapmaya elverisli kalınlığa genelde 25 Kasım- 15 Aralık arasındaki tarihlerde ulasılır ve yağıs durumuna göre 15 Nisan 1 Mayıs tarihlerine kadar sürer. Kayak sporu için ortalama istatistiki veri olarak bakıldığında ortalama donlu gün sayısı 144.7 gün, gündüz en yüksek sıcaklığın 0ın altında olduğu gün sayısı ise 54.9 gündür. Kayak için en uygun sıcaklıklar Aralık ile Mart sonu arasında gözlemlenir.



                                     

4. Göller bölgesi

Uludağ, Küçükasyada buzul olusumlarının ilk olarak bulunduğu bir yüksekliktir. Gerçekten ülkemizdeki buzul devri izleri ilk olarak Uludağda ve 1904 yılında bulunmustur. Uludağ üzerinde rastlanan pleistosene ait glasyal izler, zirveler sathı ile yüksek yaylalar düzlüğü arasında kuzeybatıdan güneydoğuya doğru uzanan 200 – 300 m. nisbi yükseklikteki sarp duvarda oyulmus sirklerden ibarettir. Sirkler Uludağın zirve nahiyesinin kuzey kısmında morfolojinin en göze çarpan unsurunu kuzeybatıdan güneydoğuya doğru sıralanmıstır. Bunları mevkilerine göre üç takımda inceliyoruz: a) Batı grubu, b) Ortadaki grup, c) Doğu grubu.

                                     

4.1. Göller bölgesi a) Batıdaki sirk grubu

Bu gruba dahil olan iki sirk gölü vardır. Koğukdere Gölü ve Çaylıdere Gölü yer alır. Bu iki göle aynı zamanda "Ikiz Sirk Gölü de denmektedir. Bu sirkler 2500 metrelik Sığınaktepenin hemen kuzeyinde bulunurlar. Her iki sirkin ebatları hemen aynı olup, yaklasık 300 – 400 m. kadardır ve taban yükseltileri de 2200 metredir.

                                     

4.2. Göller bölgesi b) Ortadaki sirkler grubu

Bu gruba Heybeli Göl ve Buzlu Göl dahildir. Uludağın zirve nahiyesinin sarp kuzey duvarının orta kesiminde yer almıstır. Bu gruba dahil olan sirkler arasında az yüksek ve basık sırtlar tamamıyla mermerlerden olusurken bir yandan küçük karstik çukurlar bir yandan da hörgüç kayaya benzer sekiller dikkati çekmektedir.

                                     

4.3. Göller bölgesi c) Doğudaki sirk grubu

Uludağın en muhtesem ve en güzel sirklerini teskil eden bu grubu üç sirk meydana getirir. Kütlenin en yüksek noktası Karatepenin 2550 m. kuzey yamaçlarında kemirilmis olan bu sirkler batıdan doğuya doğru Aynalı, Karagöl ve Kilimli adını alan birer göl tarafından tesekkül eder.

Bunlardan en batıda bulunan Aynalıgöl sirki kuzeydoğuya bakan büyük bir at nalı seklindedir. Sirkin çapı 500 metre kadardır; yani orta ve batı gruplarına dahil sirklerin hepsinden daha büyüktür. Sirkin üç yanı çok yüksek duvarlar halinde yükselir. Bu duvarların güney yarısı mermerlerden, kuzey yarısı ise granit, gnays ve hornblendli sistlerden meydana gelir. Böylece Aynalı Sirki de, bütün Uludağ sirkleri gibi granit - mermer kontağında yer almıs bulunmaktadır. Doğu grubundaki sirklerin ikincisini Karagöl Sirki teskil eder. hemen daire seklindedir. Karagöl Sirkinin hemen güneyinde Uludağın en yüksek noktası olan Uludağ Tepe 2543 m yükselmektedir. Böylece gölü çeviren sarp sirk duvarlarının yüksekliği 300 metreye yaklasmaktadır. Karagöl Sirki komsu sirkler gibi kuzey doğuya bakmakta olup önünde yaklasık 10 metre yüksekliğinde bir moren seddi mevcuttur. Doğu grubundaki sirklerin üçüncüsünü ve aynı zamanda Uludağ sirklerinin sonuncusunu, Karagölün doğu komsusu olan Kilimli Göl Sirki teskil etmektedir. Ortasından granit- mermer kontak hattının geçtiği bu sirkin tabanı, nispeten daha küçük ve daha az derin olan Kilimligöl tarafından isgal olmustur. Bu gölün seviyesi 2330 metredir. Gölün fazla suları, sirki kapatan 20 metre yüksekliğinde bir moren seddinin altından sızmakta ve biraz asağıda tekrar meydana çıkmaktadır. Bu üç gölün ayakları ileride birleserek Bursa Ovasının doğu ucuna inen Aksuyu olusturmaktadır.



                                     

4.4. Göller bölgesi Göller bölgesinin faunası

Göllerde yapılan zooplankton örneklemeleri sonucunda, Rotiferlerden Tekerlek hayvanlar 11 familya içerdiğine 7 takson, Kopepodlardan Kürek ayaklılar 3 familya içeriğinde 5 takson olmak üzere 36 takson saptanmıstır. Rotiferlerin istasyonunlara göre dağılımlarına bakıldığında, 13 takson ile Kilimligölün en zengin istasyon olduğu görülmektedir. Bunu 9 ve 8 takson ile Aynalıgöl, Karagöl ve Buzlu Göl izlemektedir. Rotiferler açısından en fakir istasyon ise 4 takson ile Heybeligöl olmustur. Istasyonların tümünde değisen sayılarda Oligoket halkalı solucanlar türleri tespit edilmistir. Naididae çamur solucan familyası tür çesitliliği bakımından dominant olmasına rağmen, Kilimligöl, Karagöl ve Aynagölde herhangi bir Naidid türüne rastlanmamıstır. Sonuç olarak, Uludağda bulunan buzul göllerin zooplanktonunda 36, zoobentosunda 38 ve omurgalı faunasında ise 8 takson olmak üzere toplam 82 takson tespit edilmistir.

                                     

5. Hayvan topluluğu fauna

Uludağ Millî Parkı içinde ayı, kurt, tilki, sincap, tavsan, gelincik, yılan, yaban domuzu, kertenkele, akbaba, dağ kartalı, ağaçkakan, baykus, kumru, dağ bülbülü, serçe gibi değisik hayvanlar yasamlarını sürdürmektedir. Kırmızı orman karıncası da Uludağ ormanlarına büyük fayda sağlamaktadır. 1966 yılında Yesiltarlada bir geyik üretme çiftliği de kurulmustur. Çok uzun zaman faaliyetini sürdüren çiftlikteki geyikler 2006 yılında doğaya salındılar. Sakallı Akbaba Grpaetus barbatus ise Uludağ’da yasayan endemik türdür. 46 tür kelebek yasamakta olup Apollo kelebeğinin Uludağa özgü endemik türü bulunmaktadır. Türkiye’deki en büyük kelebek olma özelliğine sahip olan bu kelebek, zaman 3.000 m yükseklikte bile yasama imkânı bulur. Vücutları kürke benzeyen siyah tüylerle kaplıdır. Gövdenin koyu rengi günesten ısı emmesine yardımcı olur. Bu kanatlar kelebeğin olağanüstü yükselmesini sağlar.

                                     
  • Bursa Uludağ Üniversitesi, Bursa daki ilk üniversite olarak 11 Nisan 1975 tarihinde Bursa Üniversitesi adıyla kurulan, 1982 yılında ise Uludağ Üniversitesi
  • Kesis Tepe 2486 m arkada görünümü Eski Uludağ Teleferik Istasyonu Teferrüç Eski Uludağ Teleferiği Eski Uludağ Teleferik Istasyonu Sarıalan Eski Sarıalan
  • Engin Uludağ yönetmen, kamera asistanı. Sanat hayatına oyunculukla baslayan Engin Uludağ Sehir Tiyatroları kadrosuna girmis, yas sınırı nedeniyle
  • Uludağ Üniversitesi Hukuk Fakültesi 2007 yılında Gemlik te kurulmustur. Is adamı ve sanayici Asım Kocabıyık tarafından yaptırılıp Uludağ Üniversitesi ne
  • Uludağ asağıdaki anlamlara gelebilir: Uludağ Marmara Bölgesi nde yer alan bir dağ Uludağ göknarı, bir göknar alt türü Ulusal Dağıtım projesi, Pardus - Linux
  • Uludağ Zonguldak ilinin Karadeniz Ereğli ilçesine bağlı bir köydür. tarihi güzelliklerle doludur.yüksek kayalıkları.mağaraları ve yaylalarıyla meshurdur
  • Uludağ göknarı Abies nordmanniana subsp. bornmulleriana çamgiller Pinaceae familyasından 30 - 40 metre boylanabilen, bir göknar alt türü. Yöresel olarak
  • Alper Uludağ d. 11 Aralık 1990 Belçika doğumlu Türk millî futbolcudur. Süper Lig ekiplerinden Konyaspor da forma giymektedir. Belçika da dünyaya gelen
  • Süleyman Uludağ d. 1937, Akyazı köyü, Amasya akademisyen, ilahiyatçı. Uludağ Üniversitesi Ilahiyat Fakültesi öğretim üyesi. Uzmanlık alanı olan tasavvuf
  • Uludağ Üniversitesi Veteriner Fakültesi, Uludağ Üniversitesi ne bağlı bir veteriner fakültesidir. O yıllarda Bursa Üniversitesi olan Uludağ Üniversitesi
  • Uludağ Samsun ilinin Canik ilçesine bağlı bir mahalledir. a b c d e f g h i j k l m n TÜIK Merkezi Dağıtım Sistemi Nüfus Verileri Türkiye Istatistik