Back

ⓘ Hint-Avrupa dil ailesi, yüzlerce dil ve lehçe içeren dünyanın en büyük dil ailesi. Dünyada 3.2 milyarı askın kisinin anadili bu aileye ait bir dil olup, bu değe ..



Hint-Avrupa dil ailesi
                                     

ⓘ Hint-Avrupa dil ailesi

Hint-Avrupa dil ailesi, yüzlerce dil ve lehçe içeren dünyanın en büyük dil ailesi. Dünyada 3.2 milyarı askın kisinin anadili bu aileye ait bir dil olup, bu değer dünya nüfusunun %46sına tekabül etmektedir. Avrupanın en büyük dilleri, Güney ve Batı Asya dilleri, Kuzey ve Güney Amerika ve Okyanusyada en çok konusulan diller Hint-Avrupa dilleridir. Ethnologue a göre yasayan 445 Hint-Avrupa dili bulunmaktadır ve bu dillerin üçte birinden fazlası Hint-Iran koluna bağlıdır.

Dil bilimciler, Hint-Avrupa dillerinin Proto Hint-Avrupalılar tarafından konusulmus Proto Hint-Avrupa dili olarak adlandırılan bir dilden geldiğini öne sürmektedir. En çok destek gören Kurgan hipotezine göre dilin anavatanı Avrasyanın Karadeniz-Hazar stepleri bölgesidir ve buradan dünyanın büyük bir kısmına yayılmıstır. Hint-Avrupa dillerinin bilinen ilk yazılı örnekleri Bronz Çağı sırasında üretilmis ve Anadolu dilleri olan Hititçe ve Luvice ile Helen dili Miken Grekçesi kullanılarak yazılmıs metinlerde kaydedilmistir. En eski Hint-Avrupa kayıtları, Hint-Avrupalı olmayan Sami Asurluların Kültepede ürettiği metinlerde yer alan izole Hititçe kelime ve isimlerde tasdik edilmistir.

Günümüzde dünyada toplam konusur sayısına göre en çok konusulan 20 dilden 11i Hint-Avrupa dil grubuna aittir. Bu diller sırasıyla Ingilizce, Hintçe Hindustânî, Ispanyolca, Fransızca, Bengalce, Rusça, Portekizce, Urdu Hindustânî, Almanca, Marathi ve Batı Pencapçasıdır.

                                     

1. Etimoloji

Thomas Young 1813te dil ailesinin Batı Avrupadan Kuzeydoğu Hindistana uzanan coğrafi büyüklüğü nedeniyle "Hint-Avrupa" terimini Hint + Avrupadan türetmistir.

                                     

2. Evrim

Proto Hint-Avrupa dili, tüm Hint-Avrupa dillerinin ortak atası olduğu öne sürülen bir dildir. Proto Hint-Avrupalılarca konusulduğu varsayılan dile ait herhangi bir yazılı kaynak bulunmadığından ötürü, dil hakkında ortaya konmus bilgiler tarihsel dilbilim ve rekonstrüksiyon yöntemleri kullanılarak bu dil ailesi içinde yer alan dillerin karsılastırılması ile ortaya çıkarılan özelliklere dayanmaktadır.

Tarihsel açıdan pek çok hipotez, HA halklarının kökenlerini, yayılmasını ve farklılasmasını açıklamak için gelistirilmistir. Bu varsayımlardan en çok kabul göreni Kurgan hipotezi olmaktadır. Kurgan hipotezine göre dilin asıl konusurlarının Doğu Avrupanın Karadeniz-Hazar bozkırlarında yasadığı varsayılır. Bu teoride proto dil özellikle Yamnaya kültürü ve bu kültür ile ilgili kurganlar ile iliskilendirilmektedir. Bunun yanı sıra Ermeni ve Anadolu hipotezleri daha az destek görmekle birlikte Kurgan hipotezine karsı desteklenen diğer teorileri olusturmaktadır.

Ön Hint-Avrupalıların göçlerle birbirinden ayrılması, Hint-Avrupa dillerinin çesitlenmesine neden olmustur. Bu ayrılma ses evrimlerine neden olmus ve Proto Cermence tüm Cermen dillerinin atası ve Proto Anadolu dilleri tüm Anadolu dillerinin atası gibi dillere evrilmistir. Bu proto diller ise zamanla daha da farklılasmıs, günümüzdeki modern dilleri olusturmustur.

                                     

3. Alt gruplar

Anadolu dilleri

Hint-Avrupa dillerinin en eski ve en erken soyu tükenmis koludur.

Güney Slav dilleri

Bulgarca, Makedonca, Slovence, Sırpça, Hırvatça, Bosnakça

Kuzey Cermen dilleri

Iskandinav diller olarak da bilinen bu diller toplam 22 milyon kisi tarafından konusulur. Iskandinav dilleri Isveççe, Danca, Norveççe, Izlandacadır.

Ermenice

Ermenistanda ve Rusya, ABD ve Fransa basta olmak üzere dünyada yasayan Ermeni azınlıklar tarafından yaklasık 5 milyon kisi konusulur.

Hint dilleri

Hintçe 333 milyon kisi, Urduca 104 milyon kisi, Sanskritçe, Pali dili, Romanca, Bengali, Pencapça, Nepali.

Latino-Faliskan dilleri

Latince, Umbriyaca en:Umbrian language, Oskan en:Oscan language, Faliskan en:Faliscan language.

Romen dilleri

Dünyada 600 milyon kisi tarafından konusulur. Baslıca Romen dilleri Fransızca, Ispanyolca, Italyanca, Portekizce, Rumence, Katalanca, Oksitanca, Korsikaca, Sarduca ve Arpitancadır

Kelt dilleri

Dünyada 1.5 milyon kisi tarafından konusulur. Baslıca Kelt dilleri Bretonca, Galce, Irlandaca, Iskoç dili, Kernevekçe, Manksça

Yunanca

Yunanistan çevresinde 15 milyon kisi tarafından konusulur.



                                     

3.1. Alt gruplar Anadolu dilleri

Hint-Avrupa dillerinin en eski ve en erken soyu tükenmis koludur.

                                     

3.2. Alt gruplar Güney Slav dilleri

Bulgarca, Makedonca, Slovence, Sırpça, Hırvatça, Bosnakça

                                     

3.3. Alt gruplar Kuzey Cermen dilleri

Iskandinav diller olarak da bilinen bu diller toplam 22 milyon kisi tarafından konusulur. Iskandinav dilleri Isveççe, Danca, Norveççe, Izlandacadır.

                                     

3.4. Alt gruplar Ermenice

Ermenistanda ve Rusya, ABD ve Fransa basta olmak üzere dünyada yasayan Ermeni azınlıklar tarafından yaklasık 5 milyon kisi konusulur.

                                     

3.5. Alt gruplar Irani diller

Iran, Orta Asya ve Kafkasyada 150 milyondan fazla kisi tarafından konusulur. Bu grup Doğu ve Batı Irani diller olmak üzere iki alt gruba ayrılır.

  • Batı grubuna ait diller Farsça, Kürtçe, Tacikçe, Zazaca, Goranice, Soranice/Zoranice
  • Doğu grubuna ait diller: Osetçe ve Pestuca.
                                     

3.6. Alt gruplar Hint dilleri

Hintçe 333 milyon kisi, Urduca 104 milyon kisi, Sanskritçe, Pali dili, Romanca, Bengali, Pencapça, Nepali.

                                     

3.7. Alt gruplar Latino-Faliskan dilleri

Latince, Umbriyaca en:Umbrian language, Oskan en:Oscan language, Faliskan en:Faliscan language.

                                     

3.8. Alt gruplar Romen dilleri

Dünyada 600 milyon kisi tarafından konusulur. Baslıca Romen dilleri Fransızca, Ispanyolca, Italyanca, Portekizce, Rumence, Katalanca, Oksitanca, Korsikaca, Sarduca ve Arpitancadır

                                     

3.9. Alt gruplar Kelt dilleri

Dünyada 1.5 milyon kisi tarafından konusulur. Baslıca Kelt dilleri Bretonca, Galce, Irlandaca, Iskoç dili, Kernevekçe, Manksça

                                     

3.10. Alt gruplar Yunanca

Yunanistan çevresinde 15 milyon kisi tarafından konusulur.

Free and no ads
no need to download or install

Pino - logical board game which is based on tactics and strategy. In general this is a remix of chess, checkers and corners. The game develops imagination, concentration, teaches how to solve tasks, plan their own actions and of course to think logically. It does not matter how much pieces you have, the main thing is how they are placement!

online intellectual game →