Back

ⓘ Nüfus ..




                                               

Nüfus

Nüfus veya popülasyon, belirli bir zamanda sınırları tanımlı bir bölgede yasayan insan sayısıdır. Kelime, çoğunlukla insan sayısını belirleyen bir kavram olarak kullanılır. Nüfus bir ülkede, bir bölgede, bir evde belirli bir anda yasayanların olusturduğu toplam sayıdır. Nüfus, sayımlar yoluyla belirlenir. Nüfus sayımları seçmenlerin belirlenmesinin yanı sıra baska pek çok amaç için de yapılmaktadır. Ilk nüfus sayımlarının temel amacı askeri gücü belirlemek, vergilendirme için kolaylık sağlamaktı ve yalnızca erkekler dikkate alınıyor, kadınlar ve çocuklar göz ardı ediliyordu. Nüfus sayımlar ...

                                               

Bağımlılık oranı

Bağımlı nüfus, bir toplumda ekonomik olarak üretken olmayan nüfustur. Kendileri çalısmayıp, toplumdaki çalısanların ürettiklerini tüketen nüfus kitlesine bağımlı nüfus, bunların toplam nüfusa oranına ise bağımlılık oranı veya bağımlı nüfus oranı denir. Üretken olmayan 0-14 yas grubu ile 65+ nüfus bağımlı nüfusu olusturur. Ölüm ve doğum hızındaki değismeler bağımlı nüfus gruplarının oranını belirler. Dünyada ve Türkiyede ölüm ve doğum hızlarındaki azalmalar 0-14 yas grubunun azalmasına, 65+ nüfusun artmasına neden olmaktadır. Bağımlı nüfus oranı üretken nüfus üzerindeki ekonomik yükü tanıml ...

                                               

Bebek ölümü

Bebek ölümü, bir yasın altındaki bir çocuğun ölümü olarak tanımlanır. Bebek ölüm hızı ile ölçülür, bu değer bir yılda canlı doğan 1000 bebekten bir yıl içinde kaçının öldüğünü gösterir. Bebek ölüm hızı BÖH bölgedeki bebek sağlığını temsil eder. Bebek ölüm hızı bir bölgenin sağlık sisteminin seviyesini göstermektedir. Dünyada II. Dünya savası yıllarında bin bebekten 306sı ölürken, Cumhuriyetin kurulusunda Türkiyede bebeklerin 1/4ü bir yasını göremiyordu.

                                               

Bebek patlaması

Bebek patlaması, herhangi bir zaman aralığında doğum oranında meydana gelen büyük artıstır. En bilinen bebek patlaması dönemi II. Dünya Savası sonrasında yasandı. 1945 yılından 1961 yılına kadar sadece ABDde 65 milyondan fazla bebek doğdu. Bu duruma etki eden faktörlerin baslıcaları arasında II. Dünya Savasından ve Kore Savasından dönen gençlerin ertelemek zorunda kaldıkları evlilikleri kısa bir zaman zarfında gerçeklestirmesi ve ABD hükümetinin savas sonrasının yarattığı ekonomik durgunluğunu gidermek için büyük aileleri ve dolayısıyla tüketimi destekleyici özel politikalar izlemesiydi.

                                               

Beklenen yasam süresine göre ülkeler listesi

Yasam beklentisi, bir ülkede doğmus bir kisinin her yas için ölüm oranları ileride sabit olacak sekilde kabul edilerek yasayacağı ortalama yıl sayısını vermektedir. Yasam süresi erkeklerde ve kadınlarda ve kombine sekilde ayrı gösterilmistir. Birçok Egemen olmayan devlet de bu listeye dahil edilmistir. Rakamlar burada yer alan ülkelerde sağlık kalitesinin yanı sıra devam eden savaslar, obezite, HIV enfeksiyonları vb dahil olmak üzere diğer faktörleri de yansıtır.

                                               

Birlesmis Milletler Nüfus Fonu

Birlesmis Milletler Nüfus Fonu Birlesmis Milletler bünyesinde, 1967 yılında kurulmus, sosyal anlamda çesitli çalısmalar yapan bir kurumdur. Öncelikli amacı Dünya üzerindeki fakirlikle savasmaktır. Gelir kaynağı devletlerin yaptığı para yardımlarıdır.

                                               

Cinsel seçilim

Cinsel seçilim veya eseysel seçilim Charles Darwinin 1859 tarihli kitabı Türlerin Kökeni nde açıkladığı kavramdır. Doğal seçilimin temel dayanaklarından biri olarak kabul edilen cinsel seçilim yasam erkek bireyler arasında yasanan disiye sahip olma savasından ileri gelmektedir. Charles Darwine göre cinsel seçilim; Darwin cinsel seçilimi tavuskusu tüyleri, cennet kusları ve deve boynuzlarıyla örneklemektedir. Darwin, cinsel seçilime dair baslangıçta üç sayfalık olan ilk değerlendirmesini daha sonra 1871 yılındaki Insanın Türeyisi The Descent of Man and Selection in Relation to Sex adlı kita ...

                                               

Cinsiyet oranı

Cinsiyet oranı, antropoloji ve demografi bilimlerinde erkek ve disilerin toplam nüfus içindeki oranıdır. Insan ve diğer canlılar için geçerli olmakla birlikte, daha çok insanlarla ilgili cinsiyet oranları üzerinde çalısılmaktadır. Çoğu diğer türler gibi, insanlarda da cinsiyet oranı yaklasık olarak bire birdir. Bilim dünyasında tartısma konusu olmasına rağmen, yaygın görüse göre doğumdaki cinsiyet oranının 100 kız 107 erkek olduğu kabul edilir. Tüm dünya nüfusu içinde 100 kadına 101 erkek düser. Kullanılan tanıma bağlı olarak, canlı doğumdaki interseks interseksüel oranı %0.1 ve %1.7 arası ...

                                               

Çalısan sayısının nüfusa oranı

Çalısan sayısının nüfusa oranı, bir ülkedeki çalısanların sayısının toplam nüfusa oranını tanımlayan kavramdır. Bir ülkedeki çalısabilir insan sayısının ne kadarının ülke için çalıstığını gösteren önemli bir veridir.

                                               

Doğum oranı

Doğum oranı, bir yılda doğan canlı bebek sayısını yıl ortası nüfusa bölünmesi ve 1000 ile çarpılmasıyla bulunan oran. 1000 nüfus basına bir yıldaki doğum miktarını oransal olarak verir. Doğumlar göç ile birlikte bir mekandaki nüfusun artmasının sebebidir. Doğumlar ile ölümler arasındaki fark Doğal Nüfus Artısı nı verir. Türkiyede kaba doğum hızı 2012de ‰17.1 iken, 2013 yılında ‰16.92ye düsmüstür. 2013 yılı için kaba doğum hızının en yüksek olduğu iller; Sanlıurfa ‰33, Sırnak ‰29.9, Ağrı ‰29.3, Van ‰28.6 illeridir. Doğum oranının en düsük olduğu iller ise sunlardır: ‰10.1 Kırklareli, ‰10.6 ...

                                               

Kıtlık

Kıtlığın iktisat bilimindeki anlamı için lütfen bakınız: Kıtlık Kıtlık, yaygın ve sürekli açlığa, etkilediği insanların asırı zayıflayıp güçten düsmesine ve ölüm oranında önemli bir artısa yol açan asırı ve uzun süreli gıda darlığı. Gıda darlığı çekilen bölge ya da ülkedeki tüm sınıfları ve toplulukları su ya da bu oranda etkileyen kıtlıklar genel kıtlık olarak adlandırılır. Ülkenin yalnızca bir bölümünde yoğunlasan, ama çoğunlukla kıtlık bölgesindeki bütün toplulukları etkileyen kıtlıklar bölgesel kıtlık biçiminde nitelenir. Gıda darlığı olan ülkede ya da bölgede yalnızca belli bir nüfus ...

                                               

Nüfus politikası

Nüfus politikası, devletlerin nüfus ile ilgili milli çıkarların korunması amacıyla attığı adımlar, aldığı önlemlerin tümüdür. Devletin nüfus politikası, yasama ve yürütme organlarının nüfus ile ilgili tüm karar ve eylemleridir. Baska bir tanıma göre, nüfusun yapısı, büyüklüğü ve mekana dağılısını etkileyecek devletlerin aldığı tüm önlemlerin bütünüdür. Birlesmis Milletlere göre nüfus politikası; nüfusun artıs hızı, büyüklüğü, milli sınırlar içinde ve evrensel dağılısı, demografik niteliklerini etkileyecek sekilde, demografik, sosyal, siyasi, ekonomik ortak hedeflere ulasmak gayesiyle hazır ...

                                               

Optimum nüfus

Optimum popülasyon, insan popülasyonunun maksimum boyutunun, tüm insanlar için en uygun yasam standartlarıyla dengelenebildiği değerdir. Insan nüfusu ile ilgili olarak, optimum bir nüfus için nihai hedefler arasında ekolojik sürdürülebilirlik, ekonomik çıktı ve kendi içinde felsefi veya etik amaçlar bulunmaktadır. Bazı yorumcular, uzun vadede her zaman daha büyük bir nüfusun gereksinimlerine uyum sağlayabileceğine inanarak "optimum nüfus" kavramına katılmazlar. Optimum bir nüfus seviyesi anlayısı, insan türünün minimum yasayabilir nüfusu ile dünya gezegeninin tasıma kapasitesi ile sürdürül ...

                                               

Tuva nüfusu

Güney Sibiryada yer alan Tuva Cumhuriyeti nüfusu Rusya Federasyonu 2009 yılı istatistik raporlarına göre - 313 940 kisidir. Nüfusu 1989 yılında 308.557dir. 15 küçük bölgeye kojuun sahiptir. Ülke, Sibiryanın güneydoğusundadır. Güneyinde ve güneybatıda Moğolistan Halk Cumhuriyeti bulunmaktadır. Nüfusunun %70.02 Tuvalardan, %20.11i Ruslardan, %3.7si diğer milletlerden olusmustur. Tuvada Anti-Rus potansiyel gizli etnik gerilim bulunmaktadır. 1959-2002 yılları arasında Tuva nüfusunun değisimi: Nüfus: 305.510 2002Izlanda ile karsılastırılabilir Kentsel: 157.299 51.5% Kadın: 160.549 52.6% Erkek: ...

Kotayk
                                               

Kotayk

Kotayk Idari Bölgesi, Ermenistanda bulunan bir vilayettir. Kotayk ülkenin merkezinde yer alır. Vilayet merkezi Hrazdandır. Bölgenin turistik merkezleri Garni ve Gegarddır. Kotayk aynı zamanda ünlü bir bira markasıdır. Nüfus: 254.397 2011 Alan: 2.086 km²

                                               

Lustrum

Lustrum, Antik Romada bes yıldan olusan her bir döneme karsılık geken birim. Roma halkı nüfus sayımından sonra saflastırılırdı. Bu sayımlar bes yıllık aralıklarla alındı. Bu nedenle bes yıllık sayım öncesi döneme atıfta bulunan bir zaman aralığı geldi.

Nüfus mübadelesi
                                               

Nüfus mübadelesi

Nüfus mübadelesi genellikle iki ülke ve siyasi olusum arasında kararlastırılan ve kitlelerin zorunlu yer değistirmesi olarak genellenebilecek göç hareketi. Yaygın olarak I. Dünya Savası sonrasında imparatorlukların dağılması ve uluslasma süreci muhtelif nüfus değisimlerine neden oldu. Sözlük anlamı değisim olan mübadelede, çesitli insan hakları ihlalleri, kitle ölümleri, uyum sorunu, kültürel çatısma, asimilasyon ve ekonomik sorunlara sebebiyet vermektedir.

Ülkelerin doğurganlık oranına göre sıralanısı
                                               

Ülkelerin doğurganlık oranına göre sıralanısı

Tablo The CIA World Factbook 28 Ekim 2009 tarihinde Wayback Machine sitesinde arsivlendi.tan alınmıstır. Bu tablo; ülkelerdeki 2008 yılına göre anne basına düsen çocuk sayısını göstermektedir. Bazı ülkeler, tam olarak tanınmadıkları için listeye alınmamıstır.