Back

ⓘ Mogan Gölü, Ankaranın Gölbası ilçesinde bulunan bir set gölüdür. Göl ve çevresi, Barselona Sözlesmesi çerçevesinde Türkiyede ilan edilen 15 özel koruma bölgesin ..




Mogan Gölü
                                     

ⓘ Mogan Gölü

Mogan Gölü, Ankaranın Gölbası ilçesinde bulunan bir set gölüdür. Göl ve çevresi, Barselona Sözlesmesi çerçevesinde Türkiyede ilan edilen 15 özel koruma bölgesinden bir tanesini olusturan Gölbası Özel Çevre Koruma Bölgesi içinde yer alır. Bulunduğu coğrafyada önemli bir sulak alan ve rekreasyon mekanı olmasının yanı sıra florası ve faunası bakımından da ülkenin önemli doğal yasam alanlarından bir tanesidir.

                                     

1. Isim

"Mogan" kelimesinin etimolojik açıdan bir kökeni bulunmamakla birlikte, sonradan türetildiği düsünülmektedir. Halk arasında anlatılagelen bir efsaneye göre; eski zamanlarda gölün yakınlarında bir köyde yasayan Monza ve Ganey isimli iki genç birbirine asık olur. Fakat ailelerin siddetle bu birlikteliğe karsı çıkması üzerine kavusma ümidini kaybeden gençlerden her biri, gölün farklı yakalarında bulunan iki tepeye kaçar. Gece gündüz hiç durmadan ve göz pınarları kuruyana kadar ağlayan asıkların gözyasları zamanla birike bir göl olusturur ve halk da bu göle Mo nza ve Gan eyin bas harflerinden olusan Mogan yakıstırmasını yapar. O günden beri gölün bu isimle anıldığı rivayet edilir.

                                     

2. Olusumu ve jeolojik yapısı

Mogan Gölü, Ankaranın 20 kilometre güneyinde, Eymir Gölünün de dahil olduğu bir havzada yer alır. Günümüzde gölün bulunduğu nokta baslangıçta bir akarsu vadisi iken; Sukesen, Baspınar, Gölova ve Yavrucak gibi derelerin tasıdığı alüvyonların vadinin önünü kapatması sonucunda zamanla tatlı su gölüne dönüsmüstür. Kuzey, doğu ve batıdan tepelerle çevrili olup güneyindeki düzlük ovaya doğru genisleme göstermistir. Yağısların yoğun olduğu dönemlerde olası su taskınları önlemek amacıyla Eymir Gölü ile Mogan arasına 1972 yılında bir regülatör insa edilmistir. 2010-2011 yılların arasında bölgede yasanan bol yağıslar sonrasında uzun bir süre sonra ilk defa bu regülatör kapakları açılmıs; bu sayede hem büyük bir su baskını önlenmis hem de Eymir Gölünde su seviyesi yükselmistir. Toplam göl alanı 63 km², hacmi 14 milyon m³ ve ortalama derinliği ise 3.5-4 metredir. Çevre uzunluğu 14 kilometre olup boyutları 6x0.9 km oranındadır. Kurak dönemlerde en derin noktası 4.5 metre olarak ölçülmüs olup su seviyesinin en yüksek olduğu zamanlarda bu sayı 5 metreye kadar çıkmaktadır.

                                     

3. Fauna

Göl ve çevresi, belirli mevsimlerde pek çok kus türüne ev sahipliği yapan önemli bir sulak alan özelliği göstermektedir. Tarih boyunca 226 farklı kus türünün kaydedildiği gölde özellikle dikkuyruk ve pasbas patka türleri yoğun bir sekilde üremektedir. Öte yandan; 2000 yılının ortalarına kadar göldeki baskın balık türünün Esox lucius olduğu, aynı zamanda Silurus glanis, Cyprinus carpio ve tinca ’nın da oldukça bol bulunduğu bilinmektedir. 2017 yılında yapılan çalısmalar sonucunda Cyprinidae, Atherinidae ve Esocidae familyalarına ait Cyprinus carpio, Carassius gibelio, Tinca tinca, Alburnus escherichii, Pseudorasbora parva, Atherina boyeri ve Esox lucius gibi balık türlerinin burada yasamaya devam ettiği tespit edilmistir. Fakat, daha önceki yıllarda literatüre geçen Silurus glanis’e rastlanmamıstır. Ayrıca; Carassius gibelio, Pseudorasbora parva ve Atherina boyeri gibi türler göle giris sekli belirlenemeyen, istilacı türlerdendir. Özellikle Carassius ailesi girdiği ortama çok çabuk adapte olan ve hızlı bir sekilde üreyen bireylere sahip olduğu için gölün ekolojik dengesini olumsuz yönde etkilemistir.



                                     

4. Flora

Açık göl alanının etrafını sazlık, ıslak çayır, bozkır, kuru tarımsal alanlar ve koruluklar çevreler. Kıyı kesimleri ise tas ve kum zeminli olup köklü su bitkilerinin yoğun olarak yayılıs gösterdiği, besince zengin bir göldür. Bölgeye endemik bir bitki türü olan sevgi çiçeği en çok gölün batı kısmındaki Kalındil Burnu nda ve güney kesimlerde bulunur.

                                     

5. Çevre sorunları

Gölün kuzey kıyı seridi çesitli tesislerin insa edilmesi amacıyla doldurulmakta ve buradaki sazlık alanlar sökülerek yok edilmektedir. Ayrıca gölün etrafında bulunan yerlesim yerlerinden ve endüstriyel isletmelerden çıkan atıklar, kimyasal gübre ve ilaçlar da göle karısmaktadır. Ortaya çıkan büyük miktarda azot ve fosfor gölün ötrofikasyon seviyesini arttırmakta, oksijen seviyesinin giderek düsmesi de burada yasayan balık soylarını tehdit etmektedir. 2008 yılında, Kızılırmaktan Mogana girisi sağlanan su kısa bir süreliğine buradaki canlı yasamını iyilestirdiyse de, ertesi yıl bu kaynak kesilince göldeki binlerce yavru gümüs ve sazan balığı ölmüstür. 2012 senesinde, gölü besleyen derelerde arka arkaya su taskınları yasanması sonucunda da yine binlerce balık kıyıya vurmustur. Felaketin sebebi tespit edilememistir.

Son yıllarda artıs gösteren sazlık yangınları, yasa dısı avcılık gibi etkenler de nesli tehlike altında bulunan dikkuyruk, Macar ördeği pasbas patka gibi türleri de olumsuz etkilemektedir. Ayrıca yağısların azlığı yüzünden Eymire olan su akısı da azalmıs, bunun sonucunda her iki göl ekosisteminde de bozulmalar meydana gelmistir. Gölün çevresindeki yesil alanlarda bulunan kavak ağaçlarının tahrip edilmesi ve yer kesilmesi de küçük kerkenez kolonisi için ciddi bir sorun olusturmaktadır.

                                     

6. Mogan Gölü Çevresi Rekreasyon Alanı

Doğa parkı 644.979 m² alan üzerine kurulmustur. Düzenlenen doğa parkı alanı içerisinde piknik alanları, asma köprülerle ulasılan marina adası, ahsap kıyı yolu, kosu yolu ve yaya yolları, çocuk oyun alanları, engelli çocuklar için oyun alanı, istasyonlu kosu pisti, 3 tane tenis kortu, 2 adet mini futbol sahası ve basketbol sahaları bulunuyor.Rekreasyon alanında binicilik merkezi, spor merkezi, Mogan Gölü Arastırma Merkezi, deniz feneri binası, kayıkhane, su deposu, çesitli kafeteryalar, danısma binaları, wc tuvalet binaları, tenis, golf, kaykay ve bisiklet kulübü binaları hizmet veriyor.

Mogan Gölünün Haymana yolu kıyı seridinde yer alan bölgeye, yaklasık 4 kilometrelik ahsap platform kumsal yürüyüs yolu yapılarak, yol üzerine 3 tane seyir terası ve 400 tane oturma bankı yerlestirildi. Mogan gölü kıyısında yapılan 25 metre yüksekliğindeki deniz fenerinin balkonundan gölün tüm güzelliği izlenebilmektedir. Aksamları, deniz fenerinin tepesine takılan lazer sistemi ile gölün yüzeyi aydınlatılıyor. Mogan gölüne hakim bir tepede ise, bölge halkı ile tüm Baskentlilerin yararlanabileceği 3000 kisilik bir amfi tiyatro ve 1000 kisilik modern bir nikâh salonu bulunur.



                                     

7. Dıs bağlantılar

  • Lake Mogan - Conflicts among the stakeholders of Lake Mogan Special Protection Area during the conservation Ingilizce
  • Barbaros, F., Çetinkaya, C.P., Harncıoğlu, N. Effects of Human Activities on Water Quality: A Case Study - Mogan and Eymir Basin Ingilizce
                                     
  • böldüğü Mogan Gölü ve Eymir Gölü Ankara - Konya devlet karayolu altından da geçen bir kanalla birbirlerine bağlı olup, Eymir Gölü nün beslenmesi Mogan Gölü ndendir
  • set gölleri alüvyonlarla akarsuyun önünün kapanması sonucu olusan göller Bafa Gölü Köyceğiz Gölü Mogan Gölü Eymir Gölü Marmara Gölü Uluabat Gölü Akgöl
  • Gölü, Marmara Gölü Mogan Gölü Eymir Gölü Bafa Çamiçi Gölü 5d.Kıyı set gölü: Durusu Gölü Küçükçekmece Gölü Büyükçekmece Gölü Akyayan Gölü Acarlar longozu
  • da anlasılacağı üzere, Ankara ilinin göller bölgesidir. Bölgede Mogan ve Eymir gölleri bulunmaktadır. Mogan Gölü havzası genelde düzgün yer yer orta engebeli
  • ihtiyaçlarını karsılamıslardır Göl içinde yüzmek oldukça tehlikelidir. Ortasındaki selalenin etkisiyle boğulanlar olmustur. Mogan gölü Eymir gölü Çöl Gölü
  • Kirmir Çayı, Ova Çayı ve Balaban Çayı olup baslıca gölleri Tuz Gölü Mogan Gölü ve Eymir Gölü dür Yine baslıca barajları Sarıyar Barajı, Kesikköprü
  • ve Fırat kaplumbağasıda yasar. Mogan gölü Eymir gölü Karagöl Göksu parkı Eski adı Susuz göleti Bucuk göleti Çöl Gölü Turna balığı Kadife balığı Sazan
  • yapılabilecek alanlar sunlardır: Çavusçu Gölü Altıntas Ovası, Türkmenbaba Dağı, Aliken, Balıkdamı, Uyuz Gölü Çöl Gölü Mogan Gölü Kızılcahamam Ormanları, Kavaklı
  • Izmir - Bakırçay Deltası, Muğla - Güllük, Muğla - Bodrum, Mersin, Ankara mogan eymir gölü Aynı zamanda Adana nın Mersin e doğru yer alan bölümlerinde sulak
  • basladı. Ağırlıklı olarak Istanbul Kartal, Sakarya Sapanca Gölü ve Ankara Mogan Gölü nde yapılagelen yarısmalarda sampiyon olan takımlar asağıda sunulmustur