ⓘ Free online encyclopedia. Did you know? page 453




                                               

Baskule

Baskule veya donjon Avrupada Orta Çağ satolarında soyluları tarafından insa edilen büyük, müstahkem kulelerdir. Büyük kule ve ayrık kule olarak da bilinmektedir.

                                               

Burç (tahkimat)

Kale burcu, savunma amaçlı kalelerde savunma etkisini arttırmak ve rahat karsı savunmaya geçebilmek adına insa edilen kale bölümüdür. Bu yapılar, düz kale surlarının ön cephesine bir çıkıntı olusturacak sekilde insa edilir. Buraya konuslandırılan ...

                                               

Crannog

Crannog: crannag), Cilalı Tas Devrinde Irlanda ve Iskoçyada görülen insan yapısı adalardır. Kısmen karaya bağlı veya tamamen bağımsız olacak sekilde göl, ırmak veya haliçlerde yapılmıs örnekleri bulunur. Crannoglar ahsaptan veya tamamen tastan da ...

                                               

Çıkma kule

Çıkma kule, özellikle 14-16. yüzyıllarda kullanılmıs olan kale surlarındaki korumayı artırmaya yarayan tahkimat türüdür.

                                               

Demir dikeni

Demir dikeni, özellikle tahkimatlarda korumayı artırmaya yarayan anti personel silahı ve engelidir. Iki veya daha çok çivi veya metalde malzemenin bir dört yüzlü olusturacak sekilde birlestirilmesinden meydana gelir.

                                               

Ejderha disi

Ejderha disi, ilk olarak II. Dünya Savası sırasında kullanılmıs olan anti-tank engeli tahkimattır. Tank ve mekanize piyade hareketini engelleyip ölüm bölgelerine sevk etmek için kullanılır. Siegfried Hattında yoğun olarak kullanılmıstır. Bu engel ...

                                               

Gord

Cermen dillerindeki gard, gart seklinde de tanımlanan yerlesim sekli Slav dillerindeki kent anlamındaki gordъ halinde bugünkü grad veya gorod haline evrilmistir. Slav dillerindeki gordъ çitle çevrilmis alan anlamındadır. Hint-Avrupa dil ailesinde ...

                                               

Göğüs siperi

Göğüs siperi, bir tahkimat türüdür. Muharebe sırasında ayakta duran bir askerin boyu yüksekliğinde koruma sağlamak amacıyla genellikle toprak kazılarak elde edilen mevzidir. Daha kalıcı örnekleri arasında tastan insa edilen mazgal sayılabilir.

                                               

Iç kale

Iç kale, bir kentin tahkim edilmis çekirdek kısmıdır. Bu tür kaleler bâlâ hisâr olarak da bilinmektedir. Bir satodan, kaleden veya müstahkem merkezden olusabilmektedir.

                                               

Istihkâm duvarı

Istihkâm duvarı, insaat mühendisliğinde, yol yapımında ve askeri tahkimat olarak kullanılan ve kafes seklinde bir arada tutulan kaya, tas, toprak veya odundan olusan yapıdır. Askeri kullanımda genellikle topçu birliklerinin korunmasında kullanılm ...

                                               

Kale kapısı

Dikenli parmaklık veya asma kapı, Orta Çağ kalelerinde bulunan, zincirler vasıtasıyla kaldırılıp indirilen kafesli yapıdaki kapılardı. Kayar kapı adıyla da bilinmektedir. Asma kapı dikey metal parmaklıklardan veya ahsap üzerine çerçevelenmis demi ...

                                               

Kazıklı duvar

Terime Avrupa dillerinde kaynaklık eden Fransızca Cheval de frise Seksen Yıl Savasıyla beraber kullanılagelmistir. Neredeyse hiç süvarileri bulunmayan Cermen halklarından Frizler yoğunlukla süvarilere karsı bu tür tahkimat kullandığı için bu seki ...

                                               

Korugan

Koruganlar aslında makinalı tüfek atısı yapabilmek için yükseltilmis bir mevzinin, hem görüs alanının artırılması hem de küçük çaplı silahlar ve el bombalarına karsı korunmasını sağlayan tahkimattır. Betondan imal edilen koruganların mevzilendikl ...

                                               

Köprü kalesi

Köprü kalesi, bir nehir geçisindeki önemli bir köprünün askeri açıdan korunmasını sağlayan, ayrıca gözetleme ve bölgesel güvenlik açısından da kullanılan tahkimat çesididir. Bu tür kaleler doğrudan köprünün üzerine veya çok yakınına insa edilir.

                                               

Kum torbası

Kum torbaları geçici tahkimat olarak kullanılmaktadır. Maliyeti çok düsük olan kum torbaları çok büyük tahkimatlar olusturabilmektedir. Ayrıca kum torbaları patlamalara karsı çok etkili bir koruma sağlayabilmektedir. Kum torbalarının genel ebatla ...

                                               

Punji kazığı

Punji kazığı, bubi tuzağı olarak kullanılan bir kazıklı tahkimat seklidir. Tahtadan veya bambudan yapılan kazıklar keskin ucu yukarı gelecek sekilde toprağa saplanır. Genellikle çok sayıda bir arada kullanılan punji kazıklarının bulundukları yeri ...

                                               

Tepe mazgalı

Senkendaz veya tepe mazgalı, Orta Çağ kule veya sur gibi tahkimatlarda ana yapıdan çıkma seklinde ileride olan ve asağıya doğru tas, ok vb saldırı silahının kullanılmasına izin veren açıklığın adıdır.

                                               

Yıldız kale

Yıldız kale, ilk olarak 15. yüzyılda Italyada görülen, Orta Çağda özellikle barutun ve topun muharebe alanlarına girmesiyle birlikte yapılmaya baslanan kale türevi bir tahkimattır.

                                               

Tumtum (Yahudilik)

Tumtum Yahudi Haham edebiyatında geçen bir terimdir. Genellikle cinsel organları kapalı veya "gizli" olduğu veya baska sekilde tanınamayacağı için cinsiyeti bilinemeyen kisilere söylenir. Sıklıkla bir arada gruplandırılsalar da, tumtumun hem erke ...

                                               

Pensilvanya Sistemi

Pensilvanya Sistemi, ilk olarak ABDnin Pensilvanya eyaletinde uygulanan infaz sistemidir. Sistem, ilk olarak Pensilvanya eyaletinde uygulandığı için Pensilvanya sistemi adını almıstır. Pensilvanya sisteminde hükümlüler gece ve gündüz hücrede bulu ...

                                               

Sartrö Tarikatı

Sartrö Tarikatı veya Aziz Bruno Tarikatı, Hristiyanlığın Katolik mezhebine bağlı bir manastır tarikatıdır. 1084 yılında Kölnlü Aziz Bruno ve altı arkadası tarafından Fransanın Grenoble kentinin kuzeyinde kurulmustur. Ismi bölgedeki Sartröz Dağlar ...

                                               

Anadolu halkları

Anadolu halkları veya tarih öncesi Antik Anadolulular) Hint Avrupa dil ailesinin, Anadolu dilleri grubunu konusmus, aynı zamanda, genel Hint-Avrupa halklarının ön köken evresi olan Proto Hint-Avrupa topluluğundan çok daha erken bir dönemde ayrılm ...

                                               

Ermeniler

Ermeniler, anayurdu Batı Asyadaki Ermeni Yaylaları olan etnik grup ve millettir. Ermeniler, Ermenistanın ve fiilen bağımsız Artsahın demonimidir. Anayurtları Ermenistan ve Artsah dısında dünyanın çesitli bölgelerine yayılarak diaspora olusturmus ...

                                               

Hint-Iranlılar

Hint-Iranlılar, ya da kendi tarihsel adlandırmaları ile Arya veya Aryanlar Hint-Avrupa dil ailesinin önemli bir kolu olan, Hint-Iran dillerinin, MÖ 3. binyılın ikinci yarısından sonra, Avrasyanın genis ve önemli bölgelerinde yayılmasına sebep olm ...

                                               

Iran halkları

Iran halkları, Hint-Avrupa dil ailesine bağlı Hint-Iran dillerinin, bir alt grubu olan Iran dillerini konusan dilsel ve etnik toplulukların bir toplamıdır. Iran platosu boyunca Hindukus Dağlarından Anadoluya kadar ve Orta Asyadan Basra Körfezine ...

                                               

Italikler

Italikler, Hint-Avrupa dillerine bağlı ve Italyan yarımadasına yerlesmis bir kavimdir. Ilk Italik kabile, kara yolu ile geldi. Po Nehrini yaklasık MÖ 1200de geçerek Italyaya gelen ilk kavim olma özelliğini aldı. Daha sonra Italikler, Alp Dağları, ...

                                               

Kangju

Kangju Orta Asyada eski bir krallığın Çince adıydı ve bu krallık birkaç yüzyıl boyunca Yüeçilerden sonra Mâverâünnehirdeki ikinci en büyük güç olmustur. Kangju halkı olan Kānglar Hint-Avrupalı ​​yarı göçebe bir halktı, Iranlı Soğdlar veya kendile ...

                                               

Soğdya

Soğdya, Orta Asyada genis tarihi ve coğrafi bir alan. MÖ 6. yüzyılda yazılı olarak belirlenen Soğdiana adı Iran halklarından Soğdların yerlesik oldukları bölgeyi niteler. Behistun yazıtlarında, I. Darius MÖ 552 - 485 yılları arasında Iranı yönetm ...

                                               

Toharlar

Toharlar, eski zamanlarda Tarım Havzasının kuzeyinde yer alan vaha sehir devletlerinde yasamıs bir Hint-Avrupa halkıdır. Halk, Tohar dilleri olarak adlandırılan ve birbirine çok yakın üç farklı dil konusmus ve büyük ölçüde Budist inancını benimse ...

                                               

Iran ırkı

Iran ırkı Iran platosunda yasayan ve fiziksel olarak benzerliğe sahip nüfusları ihtiva eden bir tarihi terimdir. Iran ırkı Kafkas ırkının bir parçası kabul edilmis, Nordik ırk ve Akdeniz ırkı ile iliskilendirilmistir.

                                               

Kürtler

Kürtler, doğuda Zagros Dağlarından batıda Toros Dağlarına, güneyde Hemrin Dağlarından kuzeyde Kars-Erzurum platolarına kadar uzanan coğrafi bölgede yoğun sekilde yasayan, yaklasık 20-25 veya 20-30 milyon nüfusa sahip Iranî halktır. Bugün en büyük ...

                                               

Pamirler

Pamirler bir Iran halkıdır. Doğu Tacikistanın Dağlık Badahsan Özerk Bölgesi, Kuzeydoğu Afganistanın Bedahsan Vilayeti, ve Çindeki Sincan Uygur Özerk Bölgesine bağlı Taskurgan Tacik Özerk Ilçesinin yerli bir halkıdır.

                                               

Yagnobiler

Yagnobiler, Tacikistanda yasayan bir etnik azınlıktır. Halk Tacikistanın Soğd ilinde yer alan, Yagnob, Qul ve Varzob nehirlerinin vadilerinde yasamaktadır. Yagnobiler, eski çağlarda Amu Deryanın ilerisindeki Orta Asyanın büyük bir kısmında yasamı ...

                                               

Zazalar

Zazalar, bir Iran dili olan Zazaca konusan Iranî bir halktır. Türkiyenin çoğunlukla Doğu Anadolu Bölgesinde; Bingöl, Elâzığ ve Tunceli, Güneydoğu Anadolu Bölgesinde ise; Diyarbakır, Gerger ve Siverek yörelerinde yasamaktadırlar. Zazalar, yaklasık ...

                                               

Abazalar

Abazalar, çoğunluğu Karaçay-Çerkesya, Adigey ve Abhazyada yasayan Kuzey Kafkas halkı. Abhazyada yasayan Abhazlar, Abazalara dil açısından en yakın halktır. Günümüzde Abazaların büyük bölümü Türkiye ile Mısır ve bazı Arap ülkelerinde de yasamaktadır.

                                               

Abhazlar

Abhazlar Abhazya’da yasayan Kuzeybatı Kafkasya halkı. Gürcistan dısında en büyük Abhaz nüfusu Türkiye’dedir. Türkiye’deki Abhazların ataları 19. yüzyılda diğer Çerkes boylarıyla birlikte Ruslar tarafından sürgün edilmistir. Ayrıca Rusya, Kazakist ...

                                               

Acaralılar

Acaralılar, Gürcülerin Acara bölgesinde yasayan etnografik bir koludur. 16 Temmuz 1921de, tarihsel Acara topraklarını da kapsayan bölgede bölgenin müslüman karakterinden dolayı Acara Özerk Sovyet Sosyalist Cumhuriyeti kurulmustur. Günümüzde Acara ...

                                               

Aibgalar

Aibga, 1864 yılına değin Bağımsız Çerkesyada yasamıs bir köy topluluğu. Cigetlerin bir kolu sayılan Aibgalar bugünkü Krasnodar Krayının Adler rayonunda, Psov Irmağının yukarısında ve ulasılması çok zor bir dağlık yörede yasıyorlardı. Burası Mzımt ...

                                               

Batslar

Batslar veya Batsbiler, Gürcistan’da, Nah dillerinden birini konusan Kuzey Kafkas kökenli halk. Gürcistan’ın tarihsel bölgesi Tuseti’de, Tsova Vadisinde yasadıklarından dolayı Tsova-Tuslar olarak da adlandırılır. Kuzey Kafkasya’dan 16. yüzyılda g ...

                                               

Buduklular

Buduklular, Kafkasyada Azerbaycanın kuzey kesimlerinde yerlesik halk. Kafkasyanın yerli halklarından biridir. Azerbaycandaki etnik azınlıklarından olan Sahdağ halklarından biridir. Konustukları dil Budukça olarak adlandırılır.

                                               

Cekliler

Cekliler, Kafkasyada Azerbaycanın kuzey kesimlerinde yerlesik halk. Kafkasyanın yerli halklarından biridir. Azerilerin parçası, Azerbaycanın aborigen nüfusu, etnik azınlıklarından olan Sahdağ halklarından biridir. Konustukları dil Cekce veya Cek ...

                                               

Digorlar

Digorlar Osetlerin alt grubudur. Doğu Iran dili Osetçenin Digor lehçesini konusurlar. SSCB, bu lehçeyi 1937ye kadar ayrı bir dil olarak kabul etmistir. Digor lehçesi, 1932 yılından beri Osetçenin ayrı bir lehçesi olarak kabul edilir. Osetçenin di ...

                                               

Dvallar

Dvallar Kafkasyada yasamıs halklardan biriydi. Büyük Kafkas Dağlarının her iki cephesinde de yasamıs olan Dvallar, Daryal ve Mamison Vadilerinin arasında yasamaktaydı. Bu tarihi bölge günümüzde büyük ölçüde Güney Osetya sınırları içerisindedir. D ...

                                               

Imerhevliler

Imerhevliler, Gürcücenin Imerhev lehçesini konusan Gürcülerin etnografik alt grubudur. Imerhev lehçesinin Acara lehçesi ile benzer özellikleri vardır. Imerhevliler, Türkiyenin kuzeydoğusundaki Artvin ilinin yerli halklarındandır. Türk toplumu ile ...

                                               

Inguslar

Inguslar, Kuzey Kafkas halklarından biridir. Büyük çoğunluğu Rusya Federasyonuna bağlı Ingusetya’da yasar. Günümüzde Ingusların büyük çoğunluğu, Müslüman’dır ve Çeçence ile yakın akraba bir dil olan Ingusça konusurlar. Inguslar, Sovyet döneminde ...

                                               

Kınalıklılar

Kınalıklılar veya Kets halkı, Azerbaycan’ın kuzeyindeki Kuba Rayonunda Tufandağ ile Kızılkaya arasındaki Kınalık’ta yasayan bir topluluk.

                                               

Kuban Kazakları

Kuban Kazakları, veya Kubanlar, Rusyanın Kuban bölgesinde yasayan Slav Kazaklarına verilen isim. Kuban Kazaklarının çoğu, 18. yüzyılın sonlarında Batı Kuzey Kafkasyaya yerlesen farklı büyük Kazak gruplarının torunlarıdır. 1649dan itibaren Kazak H ...

                                               

Kuzey Kafkas ırkı

Kuzey Kafkas ırkı 20. yüzyılın baslarında Kafkas ırkının alt ırklardan biri olarak bilimsel ırkçılık ve biyolojik antropoloji kullanılan bir terimdir. Bu ad Kuzey Kafkasya halklarından gelmektedir. Kuzey Kafkas ırkı Balkan-Kafkasya ırkının bir ko ...

                                               

Kuzey Kafkasya halkları

Kuzey Kafkasya halkları, Çarlık Rusyası döneminde Kuzey Kafkasya’da yasarlarken Kafkas-Rus Savasında yenilmeleri üzerine 1864 Çerkes Sürgününde Osmanlı Imparatorluğu topraklarına sürülüp tehcir ettirilen ve bugün diaspora olarak Türkiye, Suriye v ...

                                               

Lezgiler

Lezgiler, Kuzeydoğu Kafkasyada Azerbaycanın kuzey ve Dağıstanın güney kesimlerinde yerlesik halk. Kafkasyanın yerli halklarından biridir. Konustukları dil Lezgice olarak adlandırılır. Samurçay civarında yasamaktadırlar.