ⓘ Free online encyclopedia. Did you know? page 234




                                               

Insan papilloma virüsü

Insan papilloma virüsü, insan papilloma virüs ya da human papilloma virus papillomavirus ailesine mensup, deri ve mukozal yüzeylerdeki bazal epitelyal tabaka hücrelerini enfekte eden bir DNA virusu. 1970li yıllarla beraber HPV ve kanser iliskisi ...

                                               

Tümör olusumu

Tümör olusması ya da Karsinogenez kavramı normal bir hücrenin tümör hücresine dönüsmesi ve çoğalarak bir kitle olusturması sürecini niteler. Tüm tümörlerin olusumundaki temel ilke" bir dizi genetik farklılasma” nın varlığıdır. Gen yapısındaki boz ...

                                               

B12 vitamini

B 12 vitamini veya kobalamin suda çözünen ve metabolik süreçlerde kullanılan bir vitamindir. B 12 vitamini bir hidrojen alıcısı olarak koenzim görevi yapar ve çesitli metabolizma faaliyetlerini yürütür. En önemli islevlerinden biri gen kopyalanma ...

                                               

Biyotin

Biyotin, literatürde, H vitamini veya B 7 vitamini olarak da adlandırılan ve güncel haberlerde karsımıza sıklıkla "güzellik vitamini" adıyla çıkan bir vitamindir. Kimyasal formülü C 10 H 16 N 2 O 3 S olan biyotin, suda çözünen bir B kompleksi vit ...

                                               

Piridoksin

Piridoksin, bir diğer adıyla B 6 vitamini, özellikle protein metabolizmasında çok önemli bir koenzimdir ve birçok nörotransmitterin sentezinde rol alır. Besinler Piridoksamin ve Piridoksal seklinde de bulunabilir. Aktif sekli Piridoksalfosfattır. ...

                                               

Tiyamin

Tiyamin, bir diğer ismiyle B 1 vitamini, kimyasal formülü C 12 H 17 ClN 4 OS olan renksiz bir bilesiktir. "Thio-vitamine" anlamına gelmekte olup suda çözülebilen B kompleks vitaminlerinden birisidir. Ilk kesfedilen B vitaminidir. 1926 yılında saf ...

                                               

Lipit

Lipit, tüm canlıların yapısında bulunan temel organik bilesiklerden biridir. Lipitler, doymus ve doymamıs yağlar olarak ayrılır. Doymamıs yağlar, oda sıcaklığında sıvı hâlde bulunan lipitler; doymus yağlar ise yine oda sıcaklığında katı hâlde bul ...

                                               

Digliserit

Bir digliserit veya diasilgliserol, bir gliserol molekülüne ester bağları ile kovalent bağlı iki yağ asidi zincirinden olusmus bir gliserittir. Bir örnek, sağdaki sekilde görülen 1-palmitoyl-2-oleoyl-gliseroldur, bu molekülde palmitik asit ve ole ...

                                               

Fosfolipit

Fosfolipit ler dört bilesenden olusurlar; bir veya iki yağ asit grubu, negatif yüklü bir fosfat grubu, bir alkol grubu ve de bunları birbirine bağlayan bir omurga. Gliserol omurgalı fosfolipitlere gliserofosfolipit veya fosfogliserit denir. Sfing ...

                                               

Kolesteril ester

Bir kolesteril ester, kolesterolün bir asit ile tepkiyerek olusturduğu bir esterdir. Lipit metabolizmasında kolesterol ester terimi yaygın olarak kolesterolün yağ asitleri ile olusturduğu kolesteril asil esterleri için kullanılır. Kolesterolün es ...

                                               

Kolesterol

Kolesterol, hayvanların vücut dokularındaki hücre zarlarında bulunan ve kan plazmasında tasınan bir sterol, yani bir steroid ve alkol birlesimidir. Daha düsük miktarlarda bitkilerde de bulunur. Ilk defa 1754te safra taslarında kolesterol bulunduğ ...

                                               

Lipid peroksidasyonu

Lipid peroksidasyonu, yağların yükseltgenmesi sonucu bozulması. Yağların genel bozulma biçimi, bilesimlerindeki doymamıs moleküllerin oksijenle yükseltgenmesi olup bunun sonucu aldehit, keton, hidroksi asitler, keto asitler, alkoller ve daha küçü ...

                                               

Trigliserit

Trigliserit, TA gliserol ve üç yağ asidinden olusan bir esterdir. Bitkisel ve hayvansal yağların ana bilesenidir.

                                               

Fitoselatin

Fitoselatinler, phytochelatin,fitoselatin sentez enzimi tarafından glutatyon oligomerleridir. Bitkilerde, mayalarda, nematodlarda ve siyanobakterileri de içeren bütün alg gruplarında bulunur. Fitoselatinler selatör olarak islerler ve ağır metal d ...

                                               

Oftalmik asit

Oftalmik asit, oftalmat olarak da bilinir, sistein grubunun L -2-aminobütirat ile yer değitirildiği glutatiyonun tripeptit analogu. Ilk kez Calf lensinde kesif ve izole edilmistir.

                                               

Semaglutid

Semaglutid, Danimarkalı bir sirket olan Novo Nordisk tarafından tip 2 diyabet tedavisi için gelistirilen bir ilaçtır. Ozempic adıyla pazarlanmaktadır. Bir glukagon benzeri peptid-1 reseptör agonisti olarak, insülin üretimini artırarak kan sekeri ...

                                               

Porfirin

Porfirin, dört metiliden köprüsüyle birbirine bağlı dört pirol halkasından ibaret olan porfin halka sistemi ihtiva eden molekül sistemidir. Bu molekül inorganik yapının organik yani canlı yasamına nasıl evrildiğinin anlasılmasını da sağlamıstır. ...

                                               

Hem

Hem, Hemoglobinde bulunan demirli-porfirin proteindir. Hemoglobinin prostetik grubudur. Metalloporfirinler grubundandır. Hem vücutta baslıca kemik iliğindeki olgunlasmamıs Eritrositlerde ve karaciğerde sentezlenir. Olgunlasmamıs eritrositlere eri ...

                                               

Guanozin trifosfat

Guanosin-5-trifosfat, bir pürin nükleozid trifosfattır. Transkripsiyon sırasında RNA sentezi için gerekli yapı taslarından birisidir. Bir guanin bazı, bir riboz sekeri ve üç fosfat grubundan meydana gelir. Guanin bazı ribozun 1. karbonuna, trifos ...

                                               

Pürin

Pürin, heterosiklik, aromatik bir organik bilesik bir molekül. Birbiriyle kaynasmıs imidazol ve pirimidin halkalarından olusur. Pürin molekülü türevleri genel olarak "pürinler" olarak adlandırılır. Pürinler ve pirimidinler azotlu bazlar arasında ...

                                               

Sitokinin

Sitokinin, bitki hücresinin bölünmesini uyaran faktörleri bulmak için yapılan çalısmalar esnasında bulunmustur. Bu maddelerin hücre bölünmesi yanında birçok fizyolojik olayı kontrol ettiği gözlenmistir. Bu etkiler arasında koparılmıs organlarda s ...

                                               

Süksinik asit

Süksinik asit, 2 kimyasal formüllü bir dikarboksilik asit. Adı, kehribar anlamına gelen Latince succinum dan gelir. Canlı organizmalarda, süksinik asit, ATP yapımında yer alan elektron tasıma zincirinin 2. kompleksindeki süksinat dehidrojenaz enz ...

                                               

Terpen

Terpenler hidrokarbonların genis ve çesitli bir sınıfıdır, baslıca bitkiler özellikle iğne yapraklılar tarafından üretilmekle beraber bazı böcekler de osmeteriyumlarında terpenler salgılarlar. Reçinenin ve ondan elde edilen terebentinin ana biles ...

                                               

Terpenoid

Bazen izoprenoidler olarak da adlandırılan terpenoidler, 5 karbonlu bilesik izopren ve terpenler adı verilen izopren polimerlerden türetilen doğal olarak olusan organik kimyasalların genis ve çesitli bir sınıfıdır. Çoğu, oksijen içeren fonksiyone ...

                                               

Zeaksantin

Zeaxantin retinada bulunan iki karotenoidden biridir. Makula merkezinde en çok zeaksantin bulunur, periferal retinada ise daha çok lütein bulunur. Lütein ve zeaksantinin kimyasal formülleri aynıdır ve izomerlerdir ama stereozimer değillerdir. Iki ...

                                               

Toksin

Toksinler, mikroorganizmaların salgıladıkları birtakım zehirli maddelerdir. Toksinler iki grupta toplanırlar: Endotoksinler. Ekzotoksinler Daha çok gram + mikroorganizmalar tarafından meydana getirilirler. Baslıca Clostridium tetani tetanos etken ...

                                               

Amigdalin

Amigdalin, C 20 H 27 NO 11 kimyasal formüllü, ilk olarak Pierre-Jean Robiquet ve Antoine Boutron-Charlard tarafından 1830 yılında, acı badem olarak da bilinen Prunus Dulcis ağacının tohumlarından izole edilen bir glikozittir. Daha sonra 1830da Ju ...

                                               

Endotoksin

Endotoksinler bakteri gibi patojenlerin içinde bulunan, potansiyel olarak toksik olabilecek bilesiklerdir. Endotoksinler bakteri tarafından salgılanmazlar, ama bakterinin parçalanırsa ortama salınan, onun yapısal bir bilesenidirler. Endotoksinler ...

                                               

Hayvan zehri

Hayvan zehri ya da venom, bir hayvanın bir diğerine zarar vermek için ürettiği bir veya daha fazla toksin içeren bir salgıdır. Venom, hem avcılarda hem de avlarda, hem omurgalılarda hem de omurgasızlarda olmak üzere çesitli hayvanlar arasında ort ...

                                               

Hematoksilen-Eozin Boyama

Hematoksilen - Eozin Boyama, rutin incelemelerde ve patoloji laboratuvarlarında vazgeçilmez bir histolojik boyama tekniğidir. Temel prensibi, mavi-mor renk veren hematoksilen ile, pembemsi kırmızı renk veren eozin’in hücreleri boyamasıdır. Hemato ...

                                               

Feomelanin

Feomelanin bir pigmenttir ve diğer bir pigment çesidi ömelanin ile birlikte saç rengini belirler. Bu iki pigment aynı zamanda melanin olarak da aynı isimle anılır. Ömelanin siyah ve kahverengi saç tiplerinde baskın gelirken diğer tip olan feomela ...

                                               

Ömelanin

Ömelanin bir pigmenttir ve diğer bir pigment çesidi feomelanin ile birlikte saç rengini belirler. Bu iki pigment aynı zamanda melanin olarak da aynı isimle anılır. Ömelanin siyah ve kahverengi saç tiplerinde baskın gelirken diğer tip olan feomela ...

                                               

Küre

Günlük kullanımıyla küre kusursuz simetriye sahip geometrik bir nesnedir, bir yüzeydir; üç boyutlu Öklit uzayında yatar. Analitik geometride merkezli ve r yarıçaplı küre denklemi: x − x 0 2 + y − y 0 2 + z − z 0 2 = r 2 {\displaystyle x-x_{0}^{2} ...

                                               

Küresel kapak

Küresel kapak veya küresel kubbe geometride bir terimdir. Bir kürenin bir kısmı ve bir düzlem ile kesilir. Eğer düzlem kürenin merkezinden geçer, böylece kapağın yüksekliği kürenin yarıçapına esittir, küresel kapağa bir yarıküre denir.

                                               

Baryon

Parçacık fiziğinde baryonlar üç kuarktan ya da üç anti-kuarktan olusan atomaltı parçacıkların olusturduğu ailedir. Atom çekirdeğini olusturan proton ve nötronları da içerirler ama bunların dısında birçok kararsız baryon da bulunur. "Baryon" kelim ...

                                               

Delta baryonu

Delta baryonları, üç adet yukarı ya da asağı kuarka sahip, Δ sembolüyle gösterilen hadron parçacığı ailesidir. Bu nedenlerden ötürü bu tip parçacıklar birer baryondur. Δ ++, Δ +, Δ 0 ve Δ - olmak üzere dört adet delta baryonu mevcuttur ve bunlar ...

                                               

Ksi baryonu

Ksi baryonları, birinci çesni nesillerinden bir kuarka, daha yüksek çesnili nesillerinden ise iki kuarka sahip, Ξ sembolüyle gösterilen hadron parçacığı ailesidir. Bu nedenlerden ötürü bu tip parçacıklar birer baryondur, toplam izospinleri 1 / 2 ...

                                               

Lambda baryonu

Lambda baryonları, birer yukarı ve asağı kuarkın yanı sıra daha yüksek çesnili nesillerden biri kuarka sahip, Λ sembolüyle gösterilen hadron parçacığı ailesidir. Bu nedenlerden ötürü bu tip parçacıklar birer baryondur, toplam izospinleri 0dır ve ...

                                               

Omega baryonu

Omega baryonları, birinci çesni nesillerinden herhangi birini içermeyen, daha yüksek çesnili nesillerinden üç kuarka sahip, Ω sembolüyle gösterilen hadron parçacığı ailesidir. Hadronlasma için gereken güçlü etkilesim süresinin altında ortalama ya ...

                                               

Sigma baryonu

Sigma baryonları, birinci çesni nesillerinden iki kuarka, daha yüksek çesnili nesillerinden ise üçüncü bir kuarka sahip; herhangi iki kuark çesnisinin isaret değistirmesine rağmen dalga fonksiyonunun değistirmediği, Σ sembolüyle gösterilen hadron ...

                                               

Kuark

Kuark, bir tür temel parçacık ve maddenin temel bilesenlerinden biridir. Kuarklar, bir araya gelerek hadronlar olarak bilinen bilesik parçacıkları olusturur. Bunların en kararlıları, atom çekirdeğinin bilesenleri proton ve nötrondur. Renk hapsi o ...

                                               

Lepton

Leptonlar temel parçacıklardan birisidir ve maddenin yapı tasıdır. En çok bilinen lepton atomda bulunarak atomun kimyasal özelliklerini belirleyerek neredeyse tüm kimyayı olusturan elektrondur. Iki temel lepton sınıfı vardır: yüklü leptonlar ve n ...

                                               

Müon

Müon, elektron benzeri-1 e yük ve 1/2 spinli ancak daha yüksek kütleye sahip bir temel parçacık. Müon parçacığı, lepton olarak sınıflandırılmıstır. Diğer leptonlar gibi, Müonun da daha küçük parçacıklara indirgenemeyen bir parçacık olduğu düsünül ...

                                               

Rosalind Franklin

Rosalind Elsie Franklin DNA, RNA, virüs, kömür ve grafitin yapılarının anlasılmasında büyük katkılarda bulunan Ingiliz biyofizikçi, kimyager ve kristallografçısıdır. Kömür ve virüslerle ilgili eserleri hayatı boyunca takdir edilmesine rağmen, DNA ...

                                               

Kristal yapı kusurları

Kristal yapıların atom veya molekül dizilimlerinde görülen çesitli kusurlar vardır. Bu kusurlar noktasal, çizgisel, düzlemsel ve hacimsel olmak üzere dört ana baslığa ayrılmaktadır. Bu kusurların biçimi, boyutu, miktarı ve yeri maddenin özellikle ...

                                               

Burgers vektörü

Burgers vektörü, genellikle b sembolüyle gösterilen ve kristal yapılı malzemelerdeki dislokasyonun hangi yönde gerçeklestiğini belirlemeye yarayan vektör. Adını Hollandalı fizikçi Jan Burgersten almaktadır. Vektörün büyüklüğü ve yönü; kristal yap ...

                                               

Dislokasyon

Dislokasyon ve diğer adıyla çizgisel kusur ; malzeme biliminde, kristal yapıların atomsal dizilislerinde bir çizgi boyunca görülen kusurlardır. Denge konumundan ayrılan atomlar sonucunda çizgi çevresinde artık gerilimler meydana gelir ve sekil de ...

                                               

Titanyum nitrit

Titayum nitrür kaplamalar, yüksek sertlikleri, düsük asınma oranları ve görünüslerinden dolayı yıllardır, asınma önleme ve dekoratif amaç ile yaygın olarak kullanılmaktadır. TiN yapılarında elde edilis yöntemleri çok önemlidir. Yapıyı etkileyen k ...

                                               

Pain dépices

Pain dépices, Reims kentine ait bir Fransız pastası veya hızlı ekmektir. Le Dictionnaire de lAcadémie française a göre, onun malzemeleri "çavdar unu, bal ve baharat" idi. Alsasda, hatırı sayılır bir gelenek, bir tutam tarçın, küçük Hindistan cevi ...

                                               

Vichy Pastilles

Vichy Pastilles, Fransanın Allier bölgesi Vichy kasabasında üretilen bir Fransız sekerleme markasıdır. 1825te icat edildiler. Bazen Vichy pastilleri olarak adlandırılırlar, bütün kapaklarında "Vichy" kelimesini tasıyan beyaz, sekizgen bir seker p ...