ⓘ Free online encyclopedia. Did you know? page 178



                                               

Istenç

Irade ya da istenç, belirli bir yapabilme gücünü ya da itici gücün varlığını belirtmek için kullanılır. Buna bağlı olarak birkaç yönden istenç kavramını belirtmek gerekir: Ilk olarak, istencin, özgürlüğü de kendinde barındıran bir isteme durumu o ...

                                               

Kıta felsefesi

Kıta felsefesi, Avrupadaki 19. ve 20. yüzyıl felsefe geleneklerini tanımlamakta kullanılan terim. 20. yüzyılın ikinci yarısında anadili Ingilizce olan filozoflar tarafından, analitik felsefenin dısında kalan görüs ve düsünceler için kullanılmaya ...

                                               

Kültür felsefesi

Kültür felsefesi, genel anlamda kültürün özünü, yapısını ve gelisimini açıklamaya yönelik felsefe çabaları adlandırmak için kullanılır. Tarih felsefesi ile ortak bir alana yönelik ilgileri vardır. Kültür felsefesi adlandırması çok sonraları söz k ...

                                               

Lebensreform

Lebensreform, öncelikle Almanya ve Isviçre olmak üzere Avrupada 19. yüzyıl sonlarında 20. yüzyıl baslarında etkisini devam ettiren bir toplumsal harekettir. Hippi hareketinin öncüsüdür. 21. yüzyıldaki yansıması "organik" yasamdır.

                                               

Logos

Logos, Yunancada duyguları kavrama anlamındaki pathos sözcüğünün karsıt anlamı olan us ile kavrama anlamındadır. Herakleitosun varlık anlayısının temelinde yer alan ve baska bir dile çevrilemeyen logos sözcüğü söz, düsünme, akıl, oran, ölçü gibi ...

                                               

Madde (felsefe)

Özdek, bilinçten bağımsız olarak var olan her sey. Bilincin dısında ve ondan bağımsız olarak var olan her sey Özdektir. Bu anlamda özdek, Nesnel gerçek olarak tanımlanır. Insan özdeği duyumlarıyla algılar. Bu dıs gerçek olan özdeğin var olması iç ...

                                               

Majör

Majör, Minörün karsıtı olarak Fransızca majeur kelimesinden gelen, büyük anlamında nitelik belirten sıfat terim. Terim olarak büyük, önemli anlamlarında kullanılır. Felsefe alanında da aynı sekilde genel anlamda Büyük önerme anlamında kullanılmak ...

                                               

Marxın insan doğası teorisi

Karl Marx’ın insan doğası teorisi onun kapitalizm elestirisinde, komünizm anlayısında ve maddecilik anlayısında önemli bir yer tutar. Marx, tam olarak" insan doğası” ifadesini kullanmaz, bunun yerine kullandığı" gattungswesen” kavramı genellikle ...

                                               

Matematiksel soyutlama

Matematikte soyutlama, matematiksel bir kavramın, baslangıçta iliskili olabileceği herhangi bir gerçel dünya nesnesine olan bağımlılığı ortadan kaldırıp genellestirerek daha genis bir uygulama alanı sağlamak için, özünü çıkarma islemidir. Matemat ...

                                               

Minör

Felsefe alanında da genel olarak Küçük önerme anlamında kulanılmaktadır. Postmodern düsünürler tarafından önemsenmis ve önemli bir teorik terim olarak kullanılmıstır.Siyasetten felsefeye Modernizm de evrensel, genel, kesin içerimli kavramlar kull ...

                                               

Mutlak

Mutlak, felsefî bir kavram olarak, seylerin, kesfedilmis olsun olmasın, bütününü, tamamını tanımlar. Felsefenin farklı konularında ve farklı felsefî metinlerde, Mutlak nihai varlığı tanımlamak için de kullanılabilir; bu kullanımda fâni ve varlığı ...

                                               

Nesnel bilgi

Bilginin nesnel olarak varolabildiği düsüncesinden ileri gelen kavramlastırma. Felsefe tarihi içerisinde her farklı felsefe okulu ya da eğilimi, bu düsünceyi bir sekilde ele almıs, ve genelde de kendi felsefi konumunu bu bilginin olanaklılık zemi ...

                                               

Nietzscheci evetleme

Nietzscheci evetleme Friedrich Nietzsche felsefesindeki bir kavramdır. Bu tür evetlemenin örnekleyici bir formülasyonu Nietzschenin Nachlass `ında görülebilir: Tek bir ana evet dediysek, yalnızca kendimize değil bütün varolusa evet demis oluruz. ...

                                               

Nous

Nous, Latincede intelectus olarak kullanılan Yunancada genel anlamda akıl ya da tin anlamına gelen kelime. Ilk olarak Anaksagoras tarafından kullanılmıstır ve maddi olmayan ancak evreni düzenleyen ilke anlamında bir içerikle belirtilmistir. Ayrıc ...

                                               

Olanak

Olanak, gündelik dilde imkân ve olabilirlik olarak kullanılan bir felsefe kategorisidir. Felsefe kategorisi olarak bir seyin olabilir olusunu niteler. Nesnel ve öznel boyutlarda anlam katmanlarına sahiptir. Nesnel anlamda olanak, bir seyin belirl ...

                                               

Özgür irade

Özgür irade veya erkin irade, kisinin eylemlerini, arzu, niyet ve amaçlarına göre kontrol altında tutabilme ve belirleme gücüdür. Kisinin belli eylem ya da eylemleri gerçeklestirmede ser­gilediği kararlılık; belli bir durum karsısın­da, gerçekles ...

                                               

Paradigma değisimi

Paradigma değisimi, herhangi bir alanda yerlesik, yazılı ve yazılı olmayan tüm kurallar ve uygulamalar olan paradigmaların, içinde bulunan çağa uygun olan kavrayıs, bakıs açıları ve anlayıslar kökten bir değisime uğraması durumudur. Yasanılan bu ...

                                               

Praksis

Praksis, kelime anlamıyla uygulama, aksiyon, pratiğin önemi gibi anlamlara gelmekte olan felsefi ifade. Amaç, sonuca ulasmaya yöneliktir ve bu bedensel ve ruhsal çabanın ürünüdür. Marksist felsefeye içkin bir içerik ile daha çok formüle edilmis o ...

                                               

Rasyonellik

Rasyonellik, akılcılık ya da usçuluk anlamında felsefi terim ve önerme. Rasyonalizm, rasyonelliği merkez alan bir felsefe öğretisidir. Buna göre, hem gerçekliğin hem de doğruluğun ölçütü rasyonalitede yani ustadır. Akılcılık, rasyonel olmanın nit ...

                                               

Sezgi

Kimi felsefi akımlarda akıl yoluyla kavranamayacak gerçeklerin derin düsünme tefekkür yoluyla aranısı sezgi kapsamında değerlendirilir. Gnostiklere ve antikçağ inisiyelerine göre spiritüel aydınlanma yolunda üç tür bilgi mevcuttur ki, bunlardan ö ...

                                               

Simulakrum

Simulakrum doğadaki cansız maddelerin kendiliğinden, bir anda veya zamanla bir canlıya benzer biçim almasına ve bu tür olusumlara verilen addır. Felsefede ise Jean Baudrillard görüsüne göre orijinali, gerçeği, ilk örneği olmayan; kendisi zaten ko ...

                                               

Solipsizm

Solipsizm, "Ben" felsefesi olarak bilinen, varlığı benin tasarımları olarak dile getiren felsefi görüs. Kuramsal bencilik olarak da belirtilir, buna göre bilinç içerikleriyle birlikte öznel ben varlık olarak kabul edilen tek gerçekliktir. Yöntems ...

                                               

Teleoloji

Teleoloji, yasamı ve evreni ereklerle temellendiren ve açıklayan düsünce biçimidir. Nedensellikten farklı ve ona karsıt olarak teleoloji, her seyin temelinde bir ereksellik/amaçlılık bulunduğunu, bir erekle belirlenmis ya da bir ereğe yönelmis ol ...

                                               

Temelcilik

Temelcilik, güvenli bir kesinlik temeli üzerine kurulu felsefi bilgi kuramlarıyla ilgilenir. Modern felsefenin babası olarak anılan ünlü temelci Descartesın Ilk Felsefe Üzerine Derin Düsünmeler de kesin bilgiye ulasmak için doğruluk ölçütü olarak ...

                                               

Tin (felsefe)

Tin, evreni açıklamak için her seyin özü, temeli veya yapıcısı olarak benimsenen madde dısı varlık. Düsünceden bağımsız varlığın olamayacağını savunan görüslerde özdek kavramına, fizik etkinliğe ve içgüdüsel etkinliğe karsıt olan sey anlamında ku ...

                                               

Töz

Töz, değisen yüklemlere desteklik eden değismez gerçeklik; kendi kendisiyle, kendi kendisinde var olan anlamındaki felsefi kavram. Öznede değil, kendinde var olan. Bağımsızca kendi içinde var olan. John Locke, Latince altta bulunan sey anlamına g ...

                                               

Üstinsan

Üstinsan sözcüğü ilk olarak Romalı yazar Lucian tarafından "Hyperanthropos" olarak kullanılmıstır. Sözcük Latince hyper- ve anthropos sözcüklerinin birlesiminden olusur.

                                               

Varlık

Varlık, felsefenin temel kavramlarından birisidir. Var olan ya da var olduğu söylenen sey, varlık kavramının içeriğini olusturur. Ilk olarak Elea okulunun öncüsü Parmanides tarafından kullanıldığı sanılmaktadır. Farklı felsefe okullarında ya da a ...

                                               

Varolus

Varolus, felsefe tarihi boyunca önem tasımıs, her tür felsefi tartısmanın merkezinde yer almıs felsefe kavramlarından biridir. Varolanların varlığını bildirir, özün karsıtıdır, yani bir seyin ne olduğunu değil varolduğunu bildirir. Salt bir varol ...

                                               

Yersizyurtsuzluk

Yersizyurtsuzluk, kavram olarak postmodernizmle birlikte öne çıkmıs ve postmodern felsefe tarafından kuramsal alanda kavramsal statüye kavusturulmustur. En genel kullanımı köksüzlük anlamındadır, ve düsünce tarihindeki temelci, otantik, merkezci ...

                                               

Yücelik

Yücelik ya da yüce kavramı felsefe, din, estetik ve etik alanlarında kullanılır ve genel anlamda insan ölçülerini asan ve bu nedenle çok büyük olan, askın olan anlamında bir kavramdır. Özel olarak Kant estetiğinde belirginlik kazanır; Kantın este ...

                                               

Zeitgeist

Zeitgeist, bir çağın düsünce ve duygu biçimidir. Bu kavram belirli bir dönemin özelliğini göstermekte, daha doğrusu bu özelliği gözümüzde canlandırmayı denemektedir. Almanca bir kelime olan Zeitgeist birçok dilde de aynen kullanılmaktadır. Bu kav ...

                                               

Zorunluluk

Zorunluluk. Baska türlü olamayan, olumsal olmayan ya da olmaması olanaklı olmayan durum; olduğundan baska türlü olamayacak olma durumunu dillendiren, olduğundan baska türlü olmanın mantıksal bakımdan olanaksızlığını dile getiren felsefi ulam. Öte ...

                                               

Fiyat

Iktisat ve isletmede fiyat, bir mal, servis veya varlığın değis tokus değeridir. Fiyat kavramı mikroiktisatta temel kavramdır ve kaynak dağılımı teorisinin en önemli değiskenlerinden biridir. Fiyat ayrıca pazarlamada da temel kavramlardandır ve i ...

                                               

Nakit akısı

Nakit akısı, paranın is, proje veya finans alanında hareketine verilen isimdir. Nakit akısı belirli bir zaman dilimi içerisinde hesaplanır. Nakit akısı bir sirketin değerini ve durumunu hesaplamada da kullanılır. Firmalarda nakit akısı ile nakit ...

                                               

Christoffel sembolleri

Matematik ve fizikte Elwin Bruno Christoffelin adına atfedilen Christoffel sembolleri ortagonal olmayan uzaylardaki metrik farkı kalibre eder. Daha basit bir biçimde anlatmaya çalısırsak bir vektörü gösterdiğimiz kartezyen koordinat sistemi gibi ...

                                               

Düzlem

Düzlem, uzayda bulunan bir doğrunun yön değistirmeden ve kendi doğrultusunda olmayan hareketiyle meydana getireceği kabul edilen yüzeylere denir. Aynı doğrultuda olmayan en az üç nokta bir düzlem belirtir. Paralel iki doğru düzlem belirtir. Bir d ...

                                               

Matematikte simetri

Simetri yalnızca geometride değil, matematiğin diğer dallarında da ortaya çıkar. Simetri bir tür değismezliktir: matematiksel bir nesnenin bir dizi islem veya dönüsüm altında değismeden kaldığı özelliktir. Herhangi bir türden yapılandırılmıs bir ...

                                               

Nokta (geometri)

Nokta, geometride boyutsuz olarak ifade edilen; eni, boyu ve derinliği olmayan bir terimdir. Bir noktadan sonsuz sayıda doğru geçer. Bu, doğru demeti olarak adlandırılır. Iki noktadan yalnızca bir doğru geçer. Nokta, eni, boyu ve yüksekliği bakım ...

                                               

Uzay (matematik)

Matematikte, bir uzay belirli bir matematiksel yapıya sahip bir kümedir. Matematiksel uzaylar bir hiyerarsi içinde olabilir, yani bir uzay tanımlı olduğu üst uzayın bütün özelliklerini miras alır. Örneğin, iç çarpım uzayları aynı zamanda normlu v ...

                                               

Dağ dalgası

Dağ dalgası, siddetli rüzgârda dağ üzerlerinde görülen bir hava fenomeni. Dağ üzerindeki hava akısı dağın inis yamacında türbülanslı bir alan olusturur. Nem kosulları uygunsa bu bölgede rotor bulutları görülür. Dağ üzerinde hava akımlarını takip ...

                                               

Deniz seviyesi

Deniz seviyesi, atmosfer ile deniz yüzeyinin birlestiği yükseklik. Deniz seviyesi, Dünyanın bir veya daha fazla su kütlesinin ortalama yüzey seviyesidir. Yeryüzündeki tüm yüksekliklerin ve denizaltındaki tüm derinliklerin tanımlanmasında kullanıl ...

                                               

Sıcak hava sütunu

Sıcak hava sütunu, sıcak hava kolonu ya da termal, atmosferin alt rakımlarında yukarıya doğru yükselen bir hava sütunudur. Termal hava akımları Dünyanın yüzeyinin günes ısınlarıyla esit olmayan sekilde ısınmasıyla olusur ve konveksiyon tipi ısı a ...

                                               

Siklon

Siklon, atmosferde bir alçak basınç alanı çevresinde hızla dönen rüzgârların olusturduğu siddetli fırtınadır. Siklonlar güney yarımkürede saat yönünde, kuzey yarımkürede aksi istikamette dönerler. Sapatik siklonlar ve ekstratropik siklonlar olmak ...

                                               

Tropikal siklon

Kasırga ya da tropikal siklon, büyük çaplı ve çok siddetli, Beaufort ölçeğine göre saatte 118 kmden fazla hızla ve dönerek esen tropik rüzgârdır. Doğu Büyük Okyanus ve Güney Atlantik hariç subtropikal ve tropikal iklim kusağındaki bütün sıcak den ...

                                               

Nazi punk

Nazi punk, punk altkültürünün parçası olan bir neo-Naziyi tanımlamak için kullanılır. Terim, aynı zamanda, ilgili bir müzik türünü tarif etmektedir ve bazen hatecore olarak adlandırılır. Nazi Punk, müziksel açıdan genellikle diğer punk rock forml ...

                                               

Strasserizm

Strasserizm, nasyonal sosyalizmin, Yahudi düsmanlığı ve anti-kapitalizm temelinde ulusal yeniden doğusu hedefleyen, daha radikal, kitlesel eylem ve isçi tabanlı bir form olusturması çağrısında bulunan bir koludur. Neo-Nazizmin günümüzdeki düsünce ...

                                               

Üstün ırk

Üstün ırk Nazi Düsüncesinde Iskandinav Irkından -19. yüzyılın sonları 20. yüzyılın baslangıcında patlak vermis ve Aryan Irkı olarak adlandırılmıstır- onların olusturduğu bir kavramdır. Saf Irk düsüncesini ileri sürer. Nazi düsüncesinde Iskandinav ...

                                               

Anima ve animus

Anima ve animus Carl Jung analitik psikoloji ekolünde kolektif bilinçdısı teorisinin bir parçasıdır. Jung animusu bir kadının bilinç dısı erkek tarafı ve animayı da bir erkeğin bilinç dısı kadın tarafı olarak tanımlamıstır ve her ikisi de kisisel ...

                                               

Kültürel boyutlar teorisi

Kültürel boyutlar teorisi, farklı kültürlerdeki farklılıkların o kültürlerdeki davranısları nasıl etkilediğini konu alan bir psikolojik çerçevedir. Model 1960lar ve 1970lerde IBMde insan kaynaklarında çalısan Hollandalı psikolog Geert Hofstede ta ...

Free and no ads
no need to download or install

Pino - logical board game which is based on tactics and strategy. In general this is a remix of chess, checkers and corners. The game develops imagination, concentration, teaches how to solve tasks, plan their own actions and of course to think logically. It does not matter how much pieces you have, the main thing is how they are placement!

online intellectual game →